mizahgünlük

Emre Yılmaz ALİ FERZAT için çizdi...

2011-09-04T11:10:00.000-07:00

Şam Şeytanı

2011-08-22T13:19:00.000-07:00

Dergi oku

2011-08-14T12:35:00.001-07:00

https://rapidshare.com/files/458027921/__aylak1.91.rar

Rahmetli Necdet Kuru yönetiminde, 90 lı yıllarda çıkan bu dergiyi Yukarıdaki linkten indirip okuyabilirsiniz.(Mizahgüncel arşivi)

Çok sıcak...

2011-07-26T10:39:00.000-07:00

MARKO PAŞA NE DEMİŞ?

2011-07-23T12:57:00.000-07:00

Marko Paşa'nın yolu Büyük Doğu'ya çıkar

Dönemin muhalif yayınlarından Makro Paşa, özellikle ‘Milli Şef Yönetimi’nin otoriter baskısı karşısında komünist bir çizgide bulunmaktadır. Fakat bir süre sonra derginin bayi dağıtımı durdurulduğu gibi hiçbir matbaa da baskı hususunda istekli davranmaz. Çeşitli zamanlarda değişik isimlerle yayınını sürdüren dergi, son olarak Malûm Paşa ismiyle Üstad Necip Fazıl’ın sahibi bulunduğu Büyük Doğu matbaasında basılmaya başlanır. Meselenin hikâyat kısmı ise şöyledir; Üstadın ‘Cinnet Mustatili’ olarak adlandırdığı (aynı isimli bir eserinin bulunduğu da malumunuzdur) ilk hapislik günlerinde ‘içeri’deki tek dostu Sabahattin Ali’dir ve ‘Allah kurtarsın’ sözünü de yine ilk defa Sabahattin Ali’den duymuştur.

Malûm Paşa’nın basımı konusunda her iki taraf aşağıdaki maddeler çerçevesinde bir protokol anlaşmasında mutabakat metni imzalar.

İşte protokol metni

a) Bu gazete (Malûm Paşa) en yakın ve en uzak mânada komünizm ideolojisi ile hiçbir alakası olmadığını ve metinleri altında bu mânayı uyandıracak hiçbir satır bulundurmamayı kabul ve ilân eder.

b) Bu gazete, din ve mukaddesatı, samimiyetsiz ve halisiyetsiz olarak sırf istismarcı bir ruh haliyle benimseyenlerin şahıs ve fikir seciyeleri müstesna, gerçek din ve mukaddesat bahsinde en küçük bir tecavüz ve ihtifafa sayfalarında bir yer vermemeyi kabul ve ilân eder.

c) Necip Fazıl da, bu gazetenin yukarıdaki iki madde mahfuz olarak istediği siyasi kutup ve rejime karşı, istediği mikyasta ve istediği görüş merkezinden hareket ederek zıt cephe almakta serbest olduğunu kabul ve ilân eder.

dünyabizim.com

VEHİP SİNAN'IN VARİSİ

2011-06-01T12:13:00.000-07:00

Konya’da imza gününde yakaladığımız, 30 yıldır istikrarla çizen İbrahim Özdabak ile ayaküstü hoş ve samimi bir söyleyişi gerçekleştirdik.

Konya’da imza gününde yakaladığımız, 30 yıldır istikrarla çizen İbrahim Özdabak ile ayaküstü hoş ve samimi bir söyleyişi gerçekleştirdik.

Karikatürlerinizde siyasi çizgiler ağırlıkta. Bunun nedeni nedir?

Siyasi karikatürler basın hayatının vazgeçilmezlerindendir. Çünkü insanlar çok kısa sürede o günün gündemini karikatür çerçevesinde yakalamak istiyorlar ve aşağı yukarı 5-10 saniye gibi bir vakit ayırıyorlar. Bu 5-10 saniye içerisinde onlara bir şeyler anlatmak durumundayız.

Ve ben 30 yıldır günlük, siyasi bir gazetede çiziyorum. Bu gazete Bediuzzaman Said Nursi Hazretlerinin ve onun eseri olan Risale Nur Külliyatında belirtilen görüşler doğrultusunda yayın yapmaktadır. Benim çizdiklerimin de bu çerçeve içerisinde değerlendirilmesi gerekiyor.

Ve siyasi olayları hicvetmemizde insanların dünya görüşlerine katkıda bulunmak maksatlı oluyor. Çünkü insanlarımız sürekli günlük meseleleri, meşgaleleri ve olayları konuşuyorlar.

Bu olaylar hakkında bizim söyleyecek bir sözümüz var mı? Biz işte onu söylemeye çalışıyoruz. Yazarlarımız yazılarıyla, muhabirlerimiz haberleriyle ve ben de çizgilerimle bunu yapmaya çalışıyorum. Hepimiz aynı düşünce ve istikamete bakan yayın organlarıyız.

O zaman siz kendinizi çizgilerle ifade ettiğiniz için karikatürü seçmiş oluyorsunuz?

Evet. Kendimi çizgilerle ifade ediyorum, çizgilerle anlatmaya çalışıyorum. Aynı zamanda çizgiler de gazetelerin vazgeçilmezidir. Çizgi bir olaydır.

Ben yazı yazabilirim ama yazı yazmayı tercih etmiyorum. Çünkü çizen çok fazlaca yok.

Türkiye’de çok ciddi bir karikatür sahası yok, bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Aslında bizim halkımız mizaha çok yatkın bir halktır. Yani içinden böyle mizah ustaları çıkarmış mesela Nasrettin Hoca’yı çıkarmış bir halk. Ama mizah denince, karikatür denince akla gelen kavramlara baktığımız zaman bir takım yanlış düşünceler ve uygulamalar aslında bizim mizahımızı da körletmiş durumda.

Şuan özeline girmek istemediğim mizah türleri hat safhada. Ve bu aile yapılarını, çocukları olumsuz yönden etkiliyor. Ve aslında yeni yetişecek olan mizah ustalarının önünü kestiğini ifade etmek istiyorum. Bu tarz karikatürlere hiç bakmam. Sadece günlük siyasi olayları yorumlayan karikatüristlerin karikatürlerine bakıyorum. Hem Türkiye’deki çizerler hem de dünyadaki çizerler arasında bir şeyler yapmaya çalışıyorum.

Peki, bu başarılı olarak nitelendireceğimiz isimler var mı?

Mutlaka vardır, Türkiye’de ve dünyada. Ve onlar kendilerini zaten belli ederler. Mesela eskilerden benim çocukluğum zamanımda sürekli takip ettiğim Nihar Tüflek, Semih Balcıoğlu vardı. Bunlar günlük karikatür çizerlerdi. Ve bir Sinan vardı ki ben bir nevi onun koltuğuna oturuyorum. Yani hemen herkes beni Sinan’ın bir nevi varisi gibi görüyor. Ve ben de işte elimden geldiğince yani onun yürüttüğü sanatı ayakta tutmaya çalışıyorum.

Karikatür çizmek isteyen gençler nasıl bir yol izlesin?

Eğer eğitimini almamışsa yani güzel sanatlar eğitimini, resim eğitimini almamışsa hani taklit ederek çizebilir. Ama çizmek demek gece sabahlara kadar boş sayfaları doldurmak demektir. Bir haftada koca bir defteri doldurmak demektir. Bu defterlere bir şeyler çizmek karalamak demektir. Yani bir tane bir şey çizdim ben karikatürist oldum demek değildir. Bu çok önemli bir ayrıntıdır. Yani eğer vakitleri müsaitse defterlere bol bol bir şeyler çizsinler sonra bir şey ortaya çıkacaktır.

Bir meşgale olarak iyi bir meşgaledir. Çok fazla malzemeye de ihtiyaçları yoktur. Bir kâğıt ve kalem yeterlidir. Çok kısa sürede çok mesajlar anlatır. Ve herkesin bir mizah yönü vardır. O mizah yönünü ortaya çıkarırsa inanılmaz güzel şeyler yapabilir. Bir çizgi ile dünyayı yerinden oynatabilir.

Hocam bu hoş söyleyişi için teşekkür ederim.

Rica ederim.

dünyabizim.com dan alıntı

Ahmet Kesgin - Star

2011-05-16T13:24:00.001-07:00

En neşeli festival Beyoğlu'nda başlıyor!

2011-05-03T11:33:00.000-07:00

Baharla birlikte birbirinin peşi sıra yola koyulan festivaller kervanına bir yenisi daha eklendi: Uluslararası Mizah Festivali. 12-15 Mayıs tarihleri arasında bu yıl ilk kez düzenlenecek Mizah Festivali, Beyoğlu'nda yaklaşık 30 mekânı ve açık hava etkinliklerini kullanarak renkli bir program sunacak.Sanatseverler festival kapsamında geleneksel mizah sanatlarından seyirlik oyun, meddah, ortaoyunu, Karagöz gibi gösterilerin yanı sıra, kabare, doğaçlama tiyatro, vodvil (hafif güldürü), stand-up, pandomim, karikatür gibi sanatları içeren etkinliklerle çeşitli sohbet, sergi ve atölyeleri takip etme imkânı bulacaklar.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Beyoğlu Belediyesi'nin destekleriyle Hayalgücü Organizasyon tarafından düzenlenen Uluslararası Mizah Festivali, 12 Mayıs Perşembe günü karnaval yürüyüşü ile başlayacak. Karnaval yürüyüşünde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Bandosu, Avanak Avni, Nasreddin Hoca gibi Türk mizahının önde gelen figürlerinin dev maskotları, mizah dergileri, sanatçılar, öğrenci kulüpleri ve gönüllü katılımcılar İstiklal Caddesi'nde yürüyecekler. (www.mizahfest.org

Karikatürist Prof. Atilla Özer'i kaybettik

2011-04-24T13:30:00.000-07:00

Eskişehir Anadolu Üniversitesi Eğitim Karikatürleri Müzesi kurucusu Usta Karikatürist Prof. Atilla Özer'i kaybettik. Yıllardır karikatür adına yaptığı uluslararası etkinliklerle hem karikatür sanatına hem de Eskişehir'e büyük katkılar sağlamıştır. Büyük Ustayı kaybetmenin acısıyla tüm karikatür camiasına baş sağlığı dileriz.

OBURMİZAH

İşte Cafcaf'ın özel sayısı

2011-03-17T13:40:00.000-07:00

Cafcaf mizah dergisi artık 40 sayfa ve 3 aylık bir dergi

Cafcaf 46. sayısında yaklaşan seçimleri göz önüne alarak kapağına "Cafcaf'tan size özel seçim dosyası" diyerek içeriğini duyurmuş. Kapakta ayrıca dikkat çeken bir husus var: merhum Prof. Dr. Necmettin Erbakan'ı anan dergi hocanın kurduğu partilerin amblemlerinin yanı sıra ekolünden gelenlerin kurmuş oldukları partilerin de amblemlerini bant olarak geçmiş.

BU NE TELAŞ...

2011-03-03T12:16:00.000-08:00

KADDAFİ KARİKATÜRLERİ

2011-02-28T12:14:00.000-08:00

TYB Sakarya Şubesi çizer Osman Suroğlu'nu ağırladı

2011-02-25T10:20:00.001-08:00

TYB Sakarya Şubesi çizer Osman Suroğlu'nu ağırladı. Türkiye Yazarlar Birliği Sakarya Şubesi, Şubat ayı programında 50'nin üzerinde uluslararası ödülün sahibi çizer Osman Suroğlu'nu ağırladı. Suroğlu'nun sanat hayatıyla ilgili soru ve cevaplarla başlayan söyleşi, Osman Suroğlu'nun ödül kazanan karikatürler, portre çalışmaları ve animasyon gösterimi ile sona erdi.

İBRAHİM ÖZDABAK' tan karikatür albümü

2011-02-23T11:37:00.000-08:00

Çizer İbrahim Özdabak'ın HER YÜZE BİR TEBESSÜM adlı karikatür albümü Yeni Asya yayınlarından çıktı.Albüm 320 sayfa ve satın alan ilk 100 kişiye çizer tarafından imzalanarak gönderilecek...

vehip sinan çizgileri

2011-02-19T11:52:00.000-08:00

SANATININ 40. YILI

2011-02-16T10:30:00.000-08:00

O denenmemişi deneyen bir sanatçı

Çizer Yalçın Turgut Balaban’ın 40. sanat yılı kutlandı. 12 Şubat günü de Taksim Sanat Galerisi’nde karikatür sergisi açıldı.

Fatih Uğurlu

Yalçın Turgut Balaban’ı 1973 yılında Milli Gazete’de tanıdım. O zaman Milli Gazete’ye karikatür çiziyordu. Daha sonra Gölge Dergisi’ni çıkardı. O devirde ben de karikatür çiziyordum. Yalçın’ın siyasi karikatürlerinin çoğu benim arşivimdedir. Hepsini sakladım. Sonra yanılmıyorsam 1976 yılında Yeni Devir gazetesi çıktı. Yeni Devir ilk İslami entelektüel gazete diyebiliriz. İsmet Özel, Rasim Özdenören, Nabi Avcı, Akif İnan, Aleaddin Özdenören, Mustafa Miyasoğlu, Sadık Albayrak... İyi bir yazar kadrosu vardı. Yalçın orda da karikatür çizmeye devam etti.

Aylık kavga dergisi

O dönemde Gölge Dergisi sanki Osman Yüksel Serdengeçti’nin Serdengeçti Dergisi gibi ne zaman nasıl çıkacağı belli olmayan bir dergi haline geldi. Logosunda aylık kavga dergisi yazıyordu. Yalçın Turgut Balaban (hani Serdengeçti diyordu ki bir çıkar ama pir çıkar) Gölge dergisi de öyleydi. Bulunduğu dönemde Türkiye’deki gençler üzerinde önemli bir fonksiyon üstlendi. İyi bir mayalanma yaptı. Yalçın Turgut her çıkardığı dönemde Gölge Dergisi dünyadaki Müslümanların Türkiye’deki tanıtımını üstlendi. Adeta Müslüman gençler Filipinlerdeki mücadeleyi ilk defa Gölge Dergisi’nde tanıdılar. Etiyopya’daki Müslümanlar, Eritre’deki Müslümanlar ilk defa Gölge Dergisi’nde dünyayla, diğer Müslümanlarla tanıştılar. Yalçın’ın böyle ilginç bir hayat serüveni var.

Bugün yağlı boya karikatür sergisi açıldı. Biliyorsunuz ilk defa karikatür Fransızlar tarafından bulunmuş. Yağlı boyayla çeşitli şahısları, şekilleri deforme ederek ortaya çıkmış bir sanat. Yağlıboya pek Türkiye’de kullanılmadı bugüne kadar. Üç boyutlu Semih Balcıoğlu tarafından karikatürler yapıldı ama Yalçın Turgut öyle zannediyorum ilk defa yağlı boya karikatür sergisi açıyor. Yani karikatürü bir anlamda aslına rücu ettiriyor. Yalçın Turgut Balaban olması gereken yerde olmayan adam diye düşünüyorum. Eğer bizim camiamızda olmasa da karşı tarafta olsaydı karikatürde çok daha başka değerlendirilirdi. Kıymeti daha iyi bilinirdi diye düşünüyorum.

İslami camia Yalçın Turgut’un kıymetini iyi anlamalı

Sonra Cuma Dergisi’nin uzun yıllar kapaklarını yaptı. O günden beri de Akit Gazetesi’nin icra kurulunda. Yalçın, Akit Gazetesi’nde de halen siyasi karikatürler çiziyor. Yalçın’ın bizim tarafta anlaşılamamasından muzdaribim. Ama inşallah bir gün bizim tarafta da sanata ve sanatçıya gereken değer verilir mi diye de ayrıca soruyorum.

Yalçın Turgut Balaban sevdiğimiz bir arkadaş. Bir dönem Necip Fazıl Kısakürek’in yanında da bulundu. O dönemde de Tercüman Gazetesi sahibi Kemal Ilıcak ona Tercüman’a daveti olduğu zaman da üstadın izin vermemesi üzerine Tercüman’a bile gitmedi Yalçın Turgut Balaban. Fakat en kötü huyu Yalçın’ın benim bildiğim çok şiddetli bir sigara tiryakisi olması. Yalçın kalp ameliyatı geçirmesine rağmen hala müthiş bir sigara tiryakisi. Hatta bazı bir takım dostları onun ekmeğin arasına bir paket sigara koyup tost yaptığını bile söylüyorlar. Doğrudur. Ben de inanıyorum buna. Böyle bir zaafı var. Bu rejimin bükemediği bileği bir paket sigara rahat büker. Bu da Yalçın’ın zayıf tarafıdır. İnşallah bir gün bu derdinden de kurtulur diye düşünüyorum.

Bu sergi ilgi görmeli

Bu sergi de inşallah çok ilgi görür. Yeni sergiler açar. Biz de artık 60’a merdiven dayadık. Yalçın’ın söyleyecek sözünün bitmediğini görüyorum ben. Son nefesine kadar da biteceğini sanmıyorum.

Mustafa Miyasoğlu

Yalçın Turgut dostumuz kırk yıla yakın zaman karikatür ve zaman zaman da sergiler hazırladığı bu yağlı boya karikatürleri Türk karikatüründe özel bir yere sahiptir. Ben resme meraklı bir yazar olarak bir süre Güzel Sanatlar Fakültesi’nde de ressamlar katında bir odam vardı. O çalışmaları yakından takip ediyordum. Yani bir resmin bir ressama maliyetini az çok biliyorum. Bu maddi ve manevi bir birikimin sonucudur. Milletin öncüsü münevverler çeyrek aydından üstündür her zaman. O bakımdan Yalçın Turgut’un nitelikli o Büyük Doğu’dan beslenen ve gerçek manada bir kurmay aydın sıfatıyla Türkiye’nin eserlerini, görüntüsünü ve çıkmazlarını çizgiyle, renkle, desenle, boyayla ortaya koyması fevkalade takdir edilecek, sevinilecek bir durum. 40. Sanat yılında yapılan toplantıdan sonra böyle bir sergi düzenlenmesi gerçekten vefalı bir davranış olarak kutlanmaya değer. Ben aziz dostum Yalçın Turgut Balaban’ı ve onun resimlerine, yağlı boya tablolarına ilgi gösteren tüm yetkililere ve herkese teşekkür ediyorum sanat camiası adına.

Ekrem Kızıltaş

Yalçın Turgut… Anlatmak istedikleri olan insanlar, bunları diğer insanlara aktarabilmek için bir “dil” seçerler. Kimi konuşur, kimi yazar… Bazıları da çizerek anlatmayı tercih eder. Yani anlatım dilleri çizgidir. Konuşarak belki bir konferans süresince, yazıldığında uzunca bir makale ile anlatılabilecek şeyleri genelde bir, bazen de birkaç karede anlatıverirler. Yalçın Turgut, anlatmayı düşündüğü şeyleri çizgi ile anlatmayı tercih edenlerden.

Çizgi dilini, kendilerine o türden bir vazife verildiği için, yalan ve yanlışın hâkim olması amacıyla kullananların aksine çizgideki ustalığını, anlatmak istediği güzel ve doğru şeylerin emrine veren nadir insanlardan birisidir Yalçın Turgut.

40. Sanat yılını kutlayan ve son olarak bir ilki gerçekleştirerek, “Yağlıboya Karikatür Sergisi” ile karşımıza çıkan Yalçın Turgut, umulur ki daha uzun yıllar aramızda olur ve çizgi dilini kullanarak, meramını anlatmayı sürdürür.

Abdurrahman Dilipak (eski Cıngar yazarı):

Yalçın Turgut, Karamehmetler olarak bilinen Cami Mimarı Cevat Ülger’in talebesi… Aynı zamanda Büyük Doğu geleneğinden gelen bir isim..

Çizgileri ile tanıklıklarını ve isyanını dile getirmeye çalışıyor. Mizah diliyle kaçınılmaz bir şekilde ironik bir dil kullanıyor.

Son sergisinde yeni bir şey denemiş: Yağlıboya karikatür

Yalçın Turgut’un çizgileri gibi mesajı da köşelidir… Yalındır…

Artık CafCaf’ta çizecek

Aslında yağlıboya resimleri de var ama daha çok çizgileri ile tanınır. Mesajları ideolojik bir arka plana sahiptir. Davranış ve sözlerdeki çelişkilerden çok, temel çelişkilere dikkat çekmeye çalışır.

Ekonomi ve siyaset anaforundan bir kurtulup bilim, sanat ve felsefeye biraz zaman ayırsak iyi olacak ama yaşanan gerçekler bizi alıp savuruyor. Yine de bir yandan bu tür uğraş verenleri kutlamak gerek…

Yalçın Turgut'un yeni dönemde Cafcaf’ta çizecek olmasına da sevindim. Cafcaf'ı da, dünyabizim'i de hayatın tantanası içinde bu ayrıntıyı yakalamaya çalışmasından ötürü kutluyorum.

CINGAR: 1991 yılında yayınlanan Cafcaf'ın dedesi bir mizah dergimiz.

Not: Sergiyi 19 Şubat tarihine kadar Taksim Sanat Galerisinde görebilirsiniz.

Hakikate doğru yeni bir albüm!

2011-02-14T12:25:00.000-08:00

Hasan Aycın’ın yeni kitabı İz Yayıncılık’tan çıktı.

Çizgi en etkili anlatımlardan birisi. Hele Hasan Aycın gibi bir ustanın elinden çıktığında daha güçlü ve daha etkili oluyor. Hasan Aycın, sadece çizgisiyle değil duruşuyla da nev'i şahsına münhasır bir isim...

Hasan Aycın’ın yıllardır farklı dergilerde, süreli yayın organlarında çıkan çizgileri yeni bir kitapta toplandı: Sayha

Sayha bir çığlık, bir haykırış. Bencil bireyselliklerden Filistin'de yaşananlara, başörtüsü zulmünden maskeli Amerika'ya, steril hayatların cemaat ruhunu kaybettirmesi, çıkışsız kapılar, hak ve hukuk ihlalleri, timsah gözyaşlarına değin pek çok sorun Sayha sayfalarında yer almakta. Ayrıca Hece dergisinin özel sayıları için çizdiği çizgiler de bu albümde yer alıyor.

Sayha'daki çizimler biz'i, insanı, gören, düşünen, tefekkür eden insanı yakalar. Onun tipleri ve hedefi on ikiden vurması onun başka sanatçılarda bu derece göremediğimiz duyarlığından kaynaklanır. Hemen her çizgide, karşımıza bir 'durum' çıkıyor. Sadece tam tekmil yergi oklarını gönderen bir çizgi durumu söz konusu değil burada. Hakikate açılan bir kapıdır onun çizgileri...

Hasan Aycın, Sayha isimli kitabı İz Yayıncılıktan çıktı.

dünyabizim.com

Sazanın aynalısı...

2011-02-10T14:14:00.001-08:00

Levent Elpen den Mısır karikatürleri

2011-02-05T10:38:00.000-08:00

Emre Yılmaz çizdi

2011-02-04T13:01:00.000-08:00

Kasım Özkan çizdi

2011-02-01T14:14:00.000-08:00

Yabacı basında Mısır ve Tunus karikatürleri

2011-01-31T12:55:00.000-08:00

OSMAN SUROĞLU ÇİZDİ

2011-01-24T10:32:00.001-08:00

http://www.suroglu.com/

Yumurtamın sarısı...

2011-01-09T10:48:00.001-08:00

Yeni Akrep - Aralık 2010

2011-01-07T08:35:00.001-08:00

Yeni Akrep dergisinin Aralık 2010 sayısının kapağında, Naci Talat portre karikatürleri yarışmasında birincilik ödülü alan sanatçı Osman Suroğlunun çalışması var.

KARİKATÜRKİYE

2011-01-06T09:38:00.000-08:00

Karikatürkiye

Türk karikatüründen söz edildiğinde akla ilk gelen isimlerden biri hiç şüphe yok ki Turgut Çeviker'dir. 1977 yılından beri karikatür tarihi üzerinde çalışan ve çok sayıda kitabın yanı sıra Gül-Diken adında aylık bir mizah dergisi de çıkaran Çeviker'in şu sıralarda kitapçı vitrinlerinde -basın tarihimize de önemli bir katkı sayılabilecek- yeni bir eseri yer alıyor: Karikatürkiye-Karikatürlerle Cumhuriyet Tarihi 1923-1928.

Bu üç ciltlik dev eserin birinci cildi "Tek Parti ve Demokrat Parti Dönemi (1923-1960)", ikinci cildi "27 Mayıs'tan Liberalizme (1960-1991)", üçüncü cildi ise "Merkezin Çöküşünden Muhafazakâr Demokrasiye (1991-2008)" başlıklarını taşıyor. "Karikatürün Serüveni" başlıklı sunuş yazısını Murat Belge'nin, dönem metinlerini de Ahmet Kuyaş'ın yazdığı Karikatürkiye, sadece demokrasi tarihimizin karikatürcüler tarafından nasıl yorumlandığını değil, Türk karikatürünün 1923'ten sonraki gelişme seyrini de bütün açıklığıyla gözler önüne seriyor.

Türk basınında karikatür ilk defa 1867'de yayın hayatına atılan ve aynı yıl Âli Paşa tarafından kapatılan İstanbul gazetesinde görüldü. Karikatürün ağırlıklı olarak kullanıldığı gazete ise, Türkçede ilk mizah gazetesi olarak kabul edilen Diyojen'dir. 1869 yılında Ermeni asıllı bir Osmanlı vatandaşı olan Teodor Kasap'ın çıkardığı bu gazetede Namık Kemal, Ebüzziya Tevfik ve Ahmed Midhat gibi önemli isimler de yazıyordu. Teodor Kasap, üç defa kapatılmış olmasına rağmen yüz seksen beş sayı çıkarmayı başardığı Diyojen büsbütün kapatılınca, yoluna Çıngıraklı Tatar'la, o da kapatılınca Hayal'le devam etmiştir. Ne var ki Hayal'de yayımladığı "Matbuat kanun dairesinde serbesttir" altyazılı karikatür yüzünden üç yıl hapse mahkûm edilecek, kefaletle serbest kalınca da ülkeyi terk edecektir.

Mizah basını, her şeye rağmen, II. Abdülhamid'in saltanatının ilk yıllarına kadar Latife, Şafak, Tiyatro, Kahkaha, Meddah, Geveze ve Çaylak gazeteleriyle yoluna devam eder. "Çaylak" lâkabıyla tanınan Mehmed Tevfik Bey'in gazetesi Çaylak, Türkler tarafından çıkarılan ilk mizah gazetesidir ve halk katında büyük bir ilgi görmüştür. Bütün bu yayınlar 1877 yılında "Matbuat Nizamnamesi"yle yasaklanmak istenirse de Meclis-i Mebusan'a kabul ettirilemez. Ne var ki bir süre sonra Meclis'in kapatılması, mizah gazetelerinin de 1908'e kadar susmasına yol açmıştır.

Meşrutiyet'in ikinci defa ilânının hemen ardından her alanda olduğu gibi, mizahta da yaşanan patlama dikkat çekicidir. İki ay gibi kısa bir zaman diliminde otuzdan fazla mizahî gazete ve mecmua çıkar. Mizahın zaman zaman ölçüyü kaçırıp bir hayli hoyratlık da yaptığı bu kaotik ortamda bu gazetelerin çok azı dayanabilmiş, ayakta kalabilenler de İttihatçılar tarafından ciddi baskılara maruz kalmıştır. Mesela Türk mizahına ve karikatürüne yepyeni bir tarz ve hava getiren Cemil Cem'in çıkardığı Cem, eleştirilerinin dozunu biraz artırınca kısa aralıklarla üç defa kapatılmış, üçüncü kapatılışında yayın hayatını noktalamak zorunda kalmıştır. Eşek gazetesi de her kapatılışında ilk ismini hatırlatan başka bir isimle yeniden çıkmıştı: Kibar, Yûha, Ma'lûm...

Meşrutiyet'in ilk yıllarında yaşanan sevinç, heyecan ve boşalmanın bir benzeri de Cumhuriyet'in ilanından sonra yaşanır; ancak bu dönemin bir farkı vardır: Hemen bütün karikatüristler Türkiye'de büyük bir dönüşümü gerçekleştiren kadronun, yani Cumhuriyet'in seçkinlerinin yanında mevzilenir, karikatürü onlar için "methiye", içinden geldiğimiz dünyanın değerlerine ve bu değerleri temsil edenlere karşı da bir çeşit "hicviye" aracı olarak kullanırlar. Mesela din adamı hep kara sakallı, kazma dişli, göbekli, gözleri fıldır fıldır, elinde kocaman bir tesbih taşıyan ürkütücü bir tip şeklinde tasvir edilir. Murat Belge, bu durumu şöyle anlatıyor: "Bütün Batılılaşma sürecinde olduğu gibi, Batı'nın biçimlerini, kurallarını burada yeniden üretmek isteyen, bu amaçla bu sanatları öğrenenler, sırf bu işi yapmakla, süregiden Doğu/Batı, Eski/Yeni çakışmasında bir taraf konumuna gelmiş oluyorlardı. Bu dönemde incelediğimiz karikatürlerin hemen hepsinde böyle bir 'taraf olma' kararını gözlemleriz. Özellikle bu, günümüze kadar devam eden bir özellik olmuştur."

Karikatürkiye'nin sayfalarını karıştırırken, karikatüristlerin Tek Parti döneminden sonra da, halk iradesinin değil, her zaman sistemin yanında yer aldıkları görülüyor. Özellikle 27 Mayıs dönemi, Türk karikatürü için bir turnusol kâğıdı vazifesi görmüştür. Kitaptaki örnekler, hemen bütün karikatürcülerin esas duruşa geçerek darbecilerin yanında yer aldıklarını ve yapılan bütün haksızlıkları yücelttiklerini gösteriyor. Bu karikatürlerde mizahtan ziyade bir taraftar edasıyla karşı tarafı aşağılama, itibarsızlaştırma çabası hâkimdir ve genellikle "ilerici/gerici", "ilerleme/irtica", "aydınlık/karanlık" gibi basit kalıplar kullanılmıştır.

1970'lerden sonra Türk karikatürünün azçok çeşitlendiği ve zekileştiği söylenebilirse de, henüz ana istikametinin değiştiğine dair sarih bir işaret yok. Karikatürcülerin çoğu hâlâ kendi halkını düşman gibi görüyor, bu halkın iradesine tahammül edemeyen seçkinlerin sözcülüğünü yapıyorlar.

b.ayvazoglu@zaman.com.tr

06 Ocak 2011, Perşembe

Benim adım Kemal...

2010-12-30T08:27:00.000-08:00

U DÖNÜŞÜ

2010-12-30T08:25:00.000-08:00

İki dil

2010-12-25T10:34:00.001-08:00

Türk karikatürünün zarif ustası

2010-12-16T11:25:00.001-08:00

Türk karikatürünün ve basınının önemli simalarından olan Yalçın Turgut Balaban için 16 Aralık’ta bir saygı gecesi düzenlenecek.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Müdürlüğü tarafından düzenlenen programa konuşmacı olarak Hasan Aksay, Av. Mehmet Ali Bulut ve Ekrem Kızıltaş katılacaklar.

Yalçın Turgut’un 40. sanat yılının kutlanacağı gece Altunizade Kültür ve Sanat Merkezi’nde saat 19.00’da gerçekleştirilecek. Gecede Balaban’ın hayatı, eserleri, Türk karikatürüne katkıları ve çeşitli anıları konuşulacak.

Yalçın Turgut Balaban kimdir

İstanbul’da doğdu. Erenköy Zihnipaşa İlkokulu’nu bitirdi. Saint Joseph Lisesi’nde başlayan orta öğrenimini Eskişehir Atatürk Lisesi’nde bitirdi. İÜEF Fransız Filolojisi ve İTİA Maliye bölümlerinde okudu. 1970’de; arkadaşı, ağabeyi, hocası mimar Cevad Ülger’in emrivakisi ile geldiği Bab-ı Ali’de kaldı.

İlk çizgileri Yeşilay-Mavi Kırlangıç dergilerinde yayınlanan Yalçın Turgut, daha sonra Milli Gazete’de yer aldı. Nâm-ı diğer Cilet Kâmil – Bir garip devr-i alem – Matbûistan Tarihi gibi unutulmaz çizgi kuşaklara imza atarken yazılarını da müstear isimlerle yazdı.

1975 yılında, GÖLGE dergisini yayına hazırladı ve genel yayın önetmenliğini yaptı. Yeni Devir Gazetesi’ni yayına hazırlayanlar arasında yer aldı. Yeni Devir’de günlük siyasi manşet karikatürün yanı sıra Küçük Büyük Adam serisini çizdi. Necip Fazıl’ın, çalışma arkadaşı ve dostu oldu. Üstadın; “Kanımdan değil canımdan evladım” hitabına muhatap olan Balaban, Üstâd’ın vefatına kadar Büyük Doğu aile kadrosundaydı.

AMGT tarafından gerçekleştirilen bir dizi sergi ile eserleri Avrupa’da da sergilenen Yalçın Turgut, Türkiye Yazarlar Birliği tarafından 1983’te tesis edilen – daha sonra geleneksel hale gelen – ilk yılın karikatüristi ödülünü aldı.

1990’da yakın dostu ve arkadaşı M. Karahasanoğlu ile haftalık Cuma dergisini yayına hazırladı. 1993’te, daha sonra Akit ismini alan Beklenen Vakit gazetesini yayına hazırlayan kadrodaydı. Vakit gazetesinde müstear isimlerle köşe yazıları yazarken, ünlü Mümtaz Kaz tipini çizdi. Halen haftalık çizgi yorumlarını Akit gazetesinde sürdüren Yalçın Turgut, gazetenin Genel Yayın Danışmanlığı ve Yayın Kurulu üyeliğine devam ediyor.

Yurtiçi ve yurtdışı birçok karikatür ödülüne de sahip olan Yalçın Turgut’un eserlerinden büyük kısmı yurtiçi ve dışında sanat merkezleri, galeriler ve şahıs koleksiyonlarında bulunuyor.

Sanatalemi.net

Tan Oral-vatan

2010-10-23T14:35:00.000-07:00

Ahmet Kesgin'den...

2010-10-14T11:08:00.000-07:00

Cafcaf 43. sayı çıktı

2010-10-04T10:03:00.001-07:00

Cem Kızıltuğ çizdi

2010-09-27T10:11:00.000-07:00

ÇİZER İBRAHİM ÖZDABAK İLE RÖPORTAJ

2010-09-22T14:33:00.000-07:00

Sanatçının halkın değerlerine bakış açısı nasıl
olmalıdır?

Yüzde doksanı Müslüman olan bir ülkenin sanatçısı halkının değerlerini kendine dost görmelidir, işte o zaman bütün dallarda dünya çapında sanatçı ve eserler meydana geldiğine şahit olacağız. Üzerinde yaşadığımız topraklar gerekli kültür birikimine sahiptir. Neden en iyi romancı, mimar, ressam, müzisyen bizim ülkemizden çıkmasın? Bunun yolu sanatçı ile halkın barışmasından geçer.

Sanatçıların kendi değerleriyle barışık bir şekilde eserler üretmesi bizim toplumumuzda nasıl algılanıyor sizce?

Sanatçı eserlerini halkı ve insanlığın mutluluğu ve gelişimi için meydana getirir. Toplumlar onunla etkilenir ve yücelirler. Bu açıdan bakıldığında dünyada kendi halkının değerlerine düşman bir sanatçı varlığı düşünülemez bile. Bizde bu durum biraz tersine işlenmiş. Sanatçı halkın değerleriyle savaşmak zorundaymış gibi algılanmış ve uygulanmış. Böylece halk ile bir kopukluk meydana gelmiş. Dünyada bestelenmiş en güzel müziklerin kilise müziğinden doğduğunu biliyoruz. Biz de dinî müzikle uğraşmak irticai faaliyet gibi takdim edilmiş. Sanatçıların işte bu olumsuzlukları bertaraf ederek halkla kucaklaşmayı sağlayacak eserler üretmesi gerekmektedir.

Kimleri beğeniyorsunuz çizer olarak?

Öncelikle olgunlaşmış ve kişiliğini bulmuş çizgileri, kim tarafından çizildiğine veya görüşlerine bakmazsızın hayranlık ve gıpta ile seyrederim. Sanatçıların üslûp ve tarzları hakkında bir yorum yapmam. Nerede bir karikatür görsem mutlaka bakar, anlamaya çalışırım. Çok eski bir alışkanlığımdır. Şimdiki gibi internet yok o zamanlar. Gazete, dergi sayfalarını karıştırır karikatür arardım. Bu yüzden ilk göz ağrım Cemal Nadir ve Ramiz olmuştur. Kütüphanelerden mizah dergilerini arar bulurdum. Akbaba ve Mizah dergilerinin tamamını okumuşumdur. Sonraki yıllar Semih Balcıoğlu, Nehar Tüblek ve Vehip Sinan’ı takip eder oldum. Şimdilerde Salih Memecan, Haslet Soyöz ve Dağıstan Çetinkaya günlük arayıp baktıklarım arasındadır.

Bir çizerin günlük hayatı nasıl geçer?

Diğer çizerleri bilmem, ama benim günüm erken saatlerde başlar. Gün doğmadan internetten gündem ve haberlere, meslektaşlarımın çizdiklerine bakarım. Her gün en az bir karikatür çizmem lâzım diye kendimi programladığım için sürekli espri bulmaya çalışırım. Aklıma gelenleri not alırım. Eskiz olarak çizerim. Gündemde yer alan konuların değişik yönleriyle kavramaya çalışırım. Saat 13’de hergün haber toplantımız olur. Bu toplantıda ertesi günkü gazetenin muhtevası konuşulur. Hızlı bir tempoyla herkes işine döner ve saat 16’ya kadar her şey bitmiş olur. Bu arada ben de karikatürümü çizer ve yayına hazır halde sayfa sekreterine teslim ederim.

Gündemi takip etmek mi gündemi oluşturmak mı, buna nasıl karar veriyorsunuz?

Yazar-çizer bana göre gündemi takip etmeli, gündem oluşturmak gibi bir vazifesi olmamalı. Bir konu hakkında yaptığı bir yorum okuyucunun hoşuna gidebilir veya kızdırabilir. Bununla ilgili polemikler yapılabilir. Ama o yorumum maksadı polemiklere yol açmak olmamalıdır. Meselâ dünyada karikatür krizi yaşandı. Bu aslında bir şebekenin gündem oluşturmak maksadıyla bir çizeri de kullanarak yaptığı bir provokasyondu.

Cafcafı nasıl buluyorsunuz? Cafcaftaki çizerlere önerileriniz nelerdir?

Mizah aslında ciddî bir iştir. Bütün siyasiler mizahı ciddiye alırlar. Bu yüzden mizahçılar da işlerini ciddî yaparlarsa başarı peşinden gelir.

Şu anda yerinize yetiştirdiğiniz bir çırak, usta v.b. var mı?

Basın hayatında bulunduğum 30 yıl içerisinde tanıştığım, çizer olmak isteyen gençlerle usta-çırak ilişkisi içine girmedim. Ancak onların eserlerinin yayınlanması ve önünün açılması için her türlü yardımı yapmaya çalıştım. Usta-çırak işi belki zanaat içinde geçerli olabilir; ama sanat işinde eşit şartlarda belki arkadaş olunabilir.

(Genç Dergisi, Eylül 2010)

İbrahim Özdabak kimdir?

1957 Şebinkarahisar doğumlu, İsmail Avcı’nın resim, Zeki Kuşoğlu’nun grafik atölyesinde eğitim gördü. Resim öğretmenliği yaptı. Ordinaryüs Prof. Dr. Süheyl Ünver’in tezhip ve minyatür kurslarına devam etti. Topkapı Sarayı’nda açılan Karma Tezhip Sergisi’ne katıldı. Köprü dergisi, Nur dergisi, Büyük Gazete, Elif, Yeni Asya Gazetesi için çizdiği vinyet, portre, karikatür çalışmaları yayınlandı, ilk çizgilerinin yayın tarihi 1976’dır. 1980 yılında Can Kardeş çocuk dergisinin yayına hazırlanma aşamasında basın sektörüne adımını attı. Bu arada Gürbüz Azak ve Vehip Sinan gibi ustalarla çalışma imkânı buldu. 1982 yılında Yeni Asya gazetesinde günlük siyasî karikatürler çizmeye başladı. Yüzlerce derginin sayfa ve kapak tasarımlarını yaptı. Bugüne kadar 250’den fazla kitap kapağına imza attı. Karikatürlerini aksatmadan günümüze kadar devam ettirdi. Beş binin üzerinde karikatürü yayınlanmıştır. Dönem dönem çizgi bantlar yayınladı. Bunlar; Cici ile Bici, Çankaya Canavarı, Seçime Doğru’dur. Her Yüze Bir Tebessüm adıyla bir karikatür albümü (2007) yayınlanmıştır.

YENİASYA

İBRAHİM ÖZDABAK-YENİ ASYA

2010-09-22T14:31:00.000-07:00

Vedat Kemer'le röportaj

2010-09-19T10:48:00.000-07:00

Karikatür taraf tutmaz

AKŞAM Gazetesi'nin birinci sayfası için çizdiği karikatürlerle büyük ilgi gören ve binlerce hayranı olan Vedat Kemer ile 'komiklik' üzerine...
'AKŞAM okuruyla flört halindeyim' diyen karikatürist Vedat Kemer, Başbakan'ın da kendisine güldüğüne inanıyor. Anayasa oylaması sonrasında çizdiği ve on binlerce kişinin internetten indirdiği Başbakan'ı milli basketbolcu olarak gösteren olay karikatürü sonrasında Vedat Kemer'i hayranlarına daha yakından tanıtmak istedik zira Kemer, günlük gazetelerin birinci sayfa karikatürlerine yeniden muhalefet yapmayı hatırlatan isim olarak çok seviliyor.
- Nasıl başladı karikatür sevdanız, okullu musunuz alaylı mı?
Karikatür merakım lise yıllarında sıkıcı fizik derslerinde kitap kenarlarındaki boşluklara çiziktirmekle başladı. Okul bitmeden karikatürlerim o dönemin en çok bilinen Çarşaf, Fırt ve Gırgır dergilerinde yayınlanmaya başladı. Oğuz Aral, 'İkinci bir Latif ! (Demirci)' diyerek (ne garip değil mi? O da Hürriyet'te çiziyor şimdi.) Gırgır'a alınca daha iyi karikatür çizebilmek için Güzel Sanatlar Fakültesi'ne girdim. Ama resmin bir okulu olsa da, mizahın ve karikatürün okulu yok biliyorsunuz. Daha sonra Henri Bergson adlı bir yazar olduğunu ve 'gülme'nin de bir kitabı olduğunu gene 'Ovuz Abi'den öğrendik.

ATTIĞIN TAŞ YERİNİ BULMALI
- Neler yaptınız AKŞAM'a gelene dek?
Gırgır, Fırt, Avni, Hıbır dergilerinde çizdim. Neredeyse çizmediğim gazete kalmadı; Günaydın, Milliyet, Sabah dışında Takvim ve Star gazetelerinin kuruluşunda vardım. Kreatif direktörlük yaptım, ajans kurdum, dekoratörlük yaptım, senaryo yazdım vs.
- İyi bir karikatürist zeki, akıllı, çevik ve iyi koku alan biri midir?
Karikatür çiziyorsanız hedef kitlenizin ortak duygularını yakalamanız gerekir. Dediğiniz gibi burnunuzun iyi koku alması gerekir. Attığınız taş yerini bulmalı. Karikatüristlerin ortalamanın üstünde duyarlılığa sahip olduklarını düşünüyorum. Bir karikatürist en az okuyucusu kadar zeki olmalıdır. Bence gülmek çok önemli bir zeka göstergesidir. Gülen insan kendisiyle barışık insandır.

ÇİZMEZSEM DELİREBİLİRİM
- Her karikatürle insanları güldürmek gibi bir derdiniz var mı, ilk amacınız nedir karikatürü yaparken?
Ben, içime dert olan şeyleri söyleyip rahatlamaya çalışan bir insanım. Bana öyle geliyor ki, karikatür çizmezsem delirebilirim.
- Taraf tutmadan karikatür yapmak mı zor, taraf tutarak mı?
Bu taraf konusu, son yıllarda medyanın ve sermayenin merkezileşmesiyle birlikte basının hükümetle aralarını iyi tutma çabasının yarattığı bir sorundur. Taraf olmak bir tercih değil. Herkes sınıfsal konumunun gereğini yapar. Eğer inanmadığınız halde bir yerden tarafmış gibi yapıyorsanız zaten kısa bir süre sonra deşifre oluyorsunuz. Eğer karikatür ya da mizah adına soruyorsanız; tabii ki karikatür 'doğru'nun tarafındadır.

ASIL KOMİK OLAN KARİKATÜRİSTTİR
- Anayasa oylaması sonucundan sonra yaptığınız ve binlerce kişiden tebrik aldığınız karikatür acaba Başbakan'ı güldürmüş müdür?
Başbakanla ilgili bir espri düşünürken onun iç dünyasını anlamaya çalışarak çiziyorum. Kendisiyle ilgili bütün karikatürlerime güldüğünü düşünüyorum. Ben başbakan olsaydım, bir insanın benimle ilgili oturup da, saatlerini harcayarak, portremi benzetmeye çalışarak, sile boza karikatür çizmeye çalışma çabasını bile komik bulurdum doğrusu. Bu karikatüre de gülmüştür bence. Bu karikatürün on binlerce kişi tarafından beğenilmesi çok ilginç. Sadece benim sayfamdaki beğeni sayısı 7.000'i, yorumlar 6.000'i geçti.
- Espri anlayışı gelişmiş bir toplum için karikatür çizmek daha eğlenceli olabilir mi?
Ben Türkiye toplumunun espri anlayışının Batı toplumlarına kıyasla daha gelişkin ve daha zeki olduğunu düşünüyorum. Gırgır dergisinin bir dönem dünyanın en çok okunan dergisi olduğunu hatırlatırım. Batı toplumlarında bu kadar başarılı bir dergi örneği yoktur. Ayrıca Aziz Nesin de Türkiye'deki mizah seviyesinin ulaşılması zor örneklerindendir. Dünya mizahını okumuş biri olarak Nesin'le kıyaslanabilecek bir örnek olduğunu sanmıyorum. Bu konuda, dünyayla aramızdaki fark; Nazım Hikmet'le dünya şairlerinin arasındaki fark kadardır.
- Eskiden yaptığınız karikatürlere güler misiniz, karikatür eskir mi yoksa klasikleşir mi?
Eskiden yaptığım karikatürlere gülerim. Beğenmediğim bir şeyi çizmem. Bu makale yazısıyla, roman arasındaki fark gibi bir şey. Eğer günlük olaylarla ilgili çiziyorsanız, o olay güncelliğini yitirdiğinde karikatürünüz de eskir.
- Çizdikten sonra ağır olduğunu düşünüp de geri aldığınız karikatür oldu mu?
Böyle bir şey pek olmaz, çünkü çizmeden önce saatlerce belki de günlerce tasarlıyorum. Altı ay önce bulduğum bir espriyi zamanı geldiğinde çizdiğim oluyor.

GÜNDEMİ TAKİP ETMEK ŞART
- Yazarak mı espri yapmak kolay çizerek mi?
Çizmek, yazmaktan daha zordur bence. O yüzden yazar sayısı daha fazla.
- Karikatüristler gündemi takip etmek zorunda mı, iyi bir karikatüristin farkı nasıl ortaya çıkar?
Eğer gündemle ilgili çiziyorsanız elbette her şeyle ilgilenmek zorundasınız. Ama Red Kit veya Garfield çizerken gündemle o kadar ilgilenmenize gerek yok.
- Dünyanın neresindeyiz, karikatürlerimize bakacak olursak?
Ne yazık ki karikatür kullanan yayın sayısı nüfusa oranla acınacak durumda. Gazetelerin karikatüre yeterli yer ayırmadığını düşünüyorum. Bu genel gelişmişlik seviyesi ile ilgili. Şu günlerde önemli edebiyat eserlerini çizgili yayınlama furyası var mesela. Yurtdışından alınıp çevriliyor ama bir tane yayınevi kendi yazarlarımızın kitaplarını kendi insanımıza resimleterek yayınlamaya cesaret edemiyor. Hamiyet meselesi.
- Siz normalde konuşkan ve esprili biri misiniz yoksa sadece çizgilerle mi kendinizi ifade etmeyi seviyorsunuz?
Konuşkan olmadığım söylenir. Ama felsefe, tarih, mimari ve politika üzerine günlerce konuşabilirim. Çevremdeki insanları eğlendirmek için bir çaba göstermem. Asosyal biri olduğumu düşünüyorum. Asosyal olduğum için mi karikatür çiziyorum, karikatür çizdiğim için mi asosyalim, daha çözemedim. Ama yakın zamanda çevremdeki insanlarla konuşmayı düşünüyorum. Gözüme kestirdiğim birileri var. Gelecek ay 'meraba' diyebilirim birilerine. (Yoksa vaz mı geçsem?)

ŞAŞIRTMAYI SEVERİM
- En çok eleştiri aldığınız veya çizdiğinize pişman olduğunuz karikatür neydi?
Genellikle ortak toplumsal faaliyetlerin veya tüm toplumu ilgilendiren olayların olduğu dönemlerde (seçim, referandum, felaket gibi) çizdiğim karikatürlerden büyük ilgi alıyorum. Bülent Ecevit'in koalisyonu sırasında Sabah'ta çizdiğim bazı karikatürler ve 17 Ağustos depremi sırasında çizdiğim birkaç karikatürün aynı ilgiyi gördüğünü hatırlıyorum. Bu biraz da insanların iletişim araçlarına daha yakın olması ile ilgili. Ben bu karikatürü çizdikten bir saat sonra binlerce kişi, ceplerindeki Blackberry ve iPhone'larıyla mail zincirlerinde bu karikatürü paylaşmıştı bile. Toplumun aynı konuya odaklandığı dönemlerde eğer doğru karikatürü çizmişseniz okuyucu bunu duygularını anlatmak için uygun bir araç olarak görüyor ve paylaşıyor. Bu duyguları yakalamayı ve insanları şaşırtmayı seviyorum. Herkesin bir olayın sadece tek tarafıyla ilgilendiği bir sırada 'bak, bunun bir de şu tarafı var' demek bana büyük keyif veriyor.
- Çok beğenilen bir karikatürden sonra yine aynı şekilde beğenilecek bir karikatür çizmek zorunluluğu sizi gerer mi?
Bu karikatüre gösterdikleri ilgi için tüm mizah severlere teşekkür ediyorum. İlk gün abandone oldum ama sanırım toparlandım. Şaka bir yana, aslına bakarsanız her karikatürü aynı ciddiyetle düşünüyor ve tasarlıyorsunuz. Buradaki fark, biraz önce de söylediğim gibi yığınların tek bir konuya odaklanması ve bunu anlatabilecek bir fikri sahiplenmesi olayıdır. Bu bazı durumlarda bir yazı veya şiir olabilir. O gün, bu karikatür oldu. Bayramın birinci günü için hazırladığımız kapak sayfası da bunun gibi çok sevilmişti.

Akşam gazetesi

Al birini vur ötekine...

2010-09-14T13:39:00.000-07:00

Tan Oral-Taraf

DÜNYA ÇİZİYOR

2010-09-14T11:27:00.000-07:00

ABD deki KURAN yakma girişimi ile ilgili
dünya basınında çıkan karikatürler...

Seçmen tokadı

2010-09-12T15:16:00.000-07:00

30. ULUSLARARASI NASREDDİN HOCA KARİKATÜR YARIŞMASI SONUÇLARI

2010-09-11T02:46:00.000-07:00

30. Uluslararası Nasreddin Hoca Karikatür Yarışması’nda Büyük Ödülü İtalya’dan Alessandro Gatto kazandı...

Koç Holding’in ana sponsorluğunda Karikatürcüler Derneği tarafından gerçekleştirilen 30. Uluslararası Nasreddin Hoca Karikatür Yarışması sonuçlandı. Dünyanın önde gelen yarışmalarından biri olan Uluslararası Nasreddin Hoca Karikatür Yarışması’na bu yıl 58 ülkeden 852 karikatürcü 852 karikatürle katıldı.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda derecelendirme aşağıdaki şekilde açıklandı.

1. Büyük Ödül : Alessandro Gatto – ITALYA
2. Başarı Ödülü : Burak Ergin – TÜRKİYE
3. Başarı Ödülü : Houmayoun Mahmoudi – İRAN
4. Başarı Ödülü : Angel Boligan Corbo – MEKSİKA
5. Başarı Ödülü : Ahmet Öztürklevent – TÜRKİYE
6. Başarı Ödülü : Shahram Rezai – İRAN
7. Nasreddin Hoca Özel Ödülü : Aleksei Kivokourtsev – RUSYA
8. Karikatürcüler Derneği Özel Ödülü : Milko Dikov – BULGARİSTAN
9. Jüri Özel Ödülü : Sadeg Bagheri – İRAN
10. Koç Holding Özel Ödülü : Nikola Listes – HIRVATİSTAN
11. Kültür Ve Turizm Bakanlığı Özel Ödülü : Mohammad Ali Khalaji –İRAN
12. T.C. Başbakanlık Basın Yayın Enformasyon Genel Müdürlüğü Özel Ödülü : Vladimir Kazanevski –Ukrayna
13. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Özel Ödülü : Rumen Dragostinov – BULGARİSTAN
14. Beşiktaş Belediyesi Özel Ödülü : Trayko Popov – BULGARİSTAN
15. Şişli Belediyesi Özel Ödülü : Sergey Riabokon – UKRAYNA
16. Çankaya Belediyesi Özel Ödülü : Aşkın Ayrancıoğlu – TÜRKİYE
17. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Özel Ödülü : Şevket Yalaz TÜRKİYE
18. Akşam Gazetesi Özel Ödülü : Musa Gümüş – TÜRKİYE
19. Cumhuriyet Gazetesi Özel Ödülü : Tommy Thom Dean– ENDONEZYA
20. TRT Özel Ödülü : Czeslaw Prezak – POLONYA
21. TRT Türk Özel Ödülü : Igor simirnov –RUSYA
22. NTV Özel Ödülü : Ana Maria Pilipczuki – ARJANTİN
23. Fox TV Özel Ödülü : Larichev Michail –RUSYA
24. TV8 Özel Ödülü : Vladimir Stephonov – RUSYA
25. Show TV Özel Ödülü : İbrahim Tuncay –TÜRKİYE
26. Mimarlar Odası Ankara Şubesi Özel Ödülü : Serdar Günbilen –TÜRKİYE
27. Mülkiyeliler Birliği Özel Ödülü : Mehmet Selçuk –TÜRKİYE

Dam üstünde saksağan...

2010-09-08T16:30:00.000-07:00

HASLET SOYÖZ- MİLLİYET

2010-09-07T13:56:00.001-07:00

Firuz Kutal çizdi

2010-09-06T16:35:00.000-07:00

VESAYET ABİ

2010-09-04T12:09:00.001-07:00

İBRAHİM ÖZDABAK-YENİ ASYA

2010-09-04T11:56:00.000-07:00

CAFCAF EYLÜL SAYISI ÇIKTI

2010-09-04T11:46:00.000-07:00

Kolpadan çözüm kime yakışır?

Referandum tartışmalarına binaen geçtiğimiz ayki kapağına “Anayasayı asker yapsın” manşetini atan Cafcaf dergisi BDP, CHP ve MHP başkanlarını bir askerî botun ucunda, görüp görebileceğimiz en sevimli halleriyle çizmişti.

Eylül sayısının kapağında ise, son bir aydır yaptığı açıklamalarda “başörtüsü yasağı problemi”ni “biz çözeriz” dedikçe sözünden cayan, caydıkça da ihtilal paşalarından bile daha absürt ve mantıksız açıklamalarda bulunan, kesinlikle çözmeye niyeti olmadığını kanıtlayan Kemal Kılıçdaroğlu’nun, tesettürlü bir üniversite öğrencisinin başörtüsünü ağzından salyalar saçarak çözmeye yeltenişi karikatürize edilmiş.

Neden başörtüsü yasağı denilince gözler CHP’ye çevriliyor?

Hükümet değil, yıllarca da hükümet olmamış, milleti tarafından çoktan ıskartaya ayrılmış CHP’nin “başörtüsü yasağı problemi”ni çözmesi neden bekleniyor? Yahut neden CHP’ye bu konuda bel bağlanıyor?

Kısacası: Hükümet, AİHM, BM yahut hangi kurum ve kuruluş bu yasağı çözerse çözsün; CHP genlerinde taşıdığı vesayetçilik ve kendi uydurduğu laiklik tabusuyla derin yerlere nüfuz edecek ama konuşa anlaşa ama tehditle ama şantajla yine yasağın yaşamasına sebep olacak. Bunu herkes biliyor. Stefan Zweig’in bahsettiği “üniforma benliği” tek varoluş kaynağı ve hedefi olan bu parti yeni anayasa oylandığında acaba ne yapacak? Siyaset yapamayacağı kesin çünkü yıllardır yapmadı. Belki de yeni anayasanın en büyük faydası CHP’ye olacak: Kuruluşunun 86. yılında siyaseti ilk defa öğrenmeye ve hatta uygulamaya başlayacaklar.

Eylül içeriği: Genelkurmay

Neredeyse kadrosunun büyük çoğunluğu genç mizahçılardan oluşan Cafcaf, TSK’yı yakın takibe almış durumda. Mizahçılar; Genelkurmay Başkanının değişmesiyle hiçbir şeyin değişmemiş olduğunu ve geçen ay Hantepe baskınından önce ayyuka çıkan Heron meselesinde askerden ziyade PKK’lıların istihbarattan faydalandığını vurgulamışlar.

Bedelli beklentisini dile getiren mizahçılar, güçlü Türkiye’nin güçlü bir orduyla mı yoksa güçlü bir ordunun güçlü bir Türkiye ile mi sağlanacağı yahut ezbere böyle mi inandırıldığımız konusunda dergide bir stereo monolog da yürütmüşler.

N’iran mı olacağız? N’olacağız böyle? Cafcaf’ın köşe yazıları bir harika

Salih Kılınç, “Batıl Balina” köşesinde, Yavuz Selim Güneş ise “Nayır” köşesinde, “Hayır demezsek İran olur muyuz?” sorusuna cevap arayıp katıla katıla güldürüyorlar okuru. Cımbızcı Cafer ise bu ay, Emre Kongar’ı öve öve bitiremiyeceğini anladığı için döve döve bitirmiş. Devrimci Derviş Nazım Taşan farklı bir okuma serüvenine ortak ediyor bizi. Entelektüel köy imamı Abdullah ise Türkiye’nin en entelektüel, en nitelikli mizah dergisini okumakta olduğumuza dair hislerimizi kanaate dönüştürecek meseleleri ele alıyor. Hakan Öztürk ve Otacı Zahter ise +13 yaş sınırıyla yazmışlar. Hakan romantik bir hikâyenin trajik komikleşmesini, Otacı Zahter ise militer şiddet, şehit anası gözyaşı malzemeli yazdığı için +13 diyoruz!

“Gülme Duvarı”nda Dt. Cihangir Bayburtoğlu ufak ayrıntılara ve anekdotlara dikkatleri çekip dudaklarımızın kenarında tebessümlerin doğmasına vesile oluyor.

Kasım Özkan çizdi

2010-08-22T16:24:00.000-07:00

Bir bilene sor

2010-08-20T15:46:00.000-07:00

Fırt mizah dergisi-1983 sayı 380

Mahmut Yılmaz çizdi

2010-08-20T14:20:00.000-07:00

HSYK Ergenekon savcılarının yerini değiştirmeye çalışıyor...

Yakında...

2010-08-19T14:13:00.000-07:00

Ahmet Kesgin - Star

2010-08-13T13:59:00.000-07:00

HASLET SOYÖZ- MİLLİYET

2010-08-13T13:57:00.000-07:00

Bunlar mı muhalifmiş?!

2010-08-10T10:30:00.000-07:00

İstanbul 2010 Kültür Başkenti Ajansı’nın desteklediği bir karikatür sergisini gezdim. Aman Allahım, bu ne böyle!
Geçtiğimiz günlerde Tütün Deposu’nda Türkiye ve dünya mizahından seçme karikatürlerle oluşturulan, ‘Karikaturka 2010 – Küresel Bölgesel Karikatür Sergisi’ne gittim. Sergi, Türkiye, Hollanda, Almanya ve İsviçre mizahını temsilen seçilmiş karikatürlerle beraber, bu ülkelerin karikatür ve mizah tarihini de izleyiciye sunarak, farklı mizah anlayışlarını bir araya getirmiş.

Ezik, kompleksli Türkiyeli mizahçılar

Karikatürleri incelerken Türkiye’de baskın ve popüler olan mizah anlayışının ne kadar içler acısı olduğunu bir kez daha fark ettim. Sözde muhalif olan mizahçıların, en bayağı ve en basit esprilerinden oluşturulan ‘Türkiye’ bölümü oldukça can sıkıcıydı. Tamamen sığ bir bakış açısıyla Türkiye sorunlarını ele alan bu karikatürleri görmeye alışkınız. Fakat böyle bir sergide Türkiye adına sergilenecek karikatürlerin bunlar olması, sergiyi hazırlayanların bilinçli bir tercihi olmalı. Projeye katılan diğer ülkelerin karikatürlerinde de rastladığım ‘İslamafobia’ durumu Türkiye mizahında daha sert bir şekilde karşımıza çıkıyor. Bu noktada Türkiyeli mizahçıların tahammülsüzlüğü, ezik ve kompleksli duygularla birleşerek çok daha çirkin bir hal alıyor. Klişeleşmiş ve artık mide bulandırıcı hale gelmiş olan çarşaflı kadın esprileri, sahte bir muhaliflikle körü körüne bir Ak Parti eleştirisi, toplum gerçeklerini algılayamamış, elitist bir halkçılık anlayışıyla dolu bu karikatürler aslında Türkiye solunun genel çelişkilerini de gözler önüne seriyor.

(+)
Müslümanlar ötekileştiriliyor

Sergiye gelenlere ücretsiz olarak verilen ‘Caricaturca 2010’ albümünde, katılan her ülkenin mizah tarihi kısaca anlatılmış. Bu anlatımlarla beraber mizahın nasıl olması gerektiği ve dünyada kriz yaratan karikatürler üzerinden mizahta özgürlük konuları da tartışmaya açılmış. Bu konuda ilk olarak akla gelen Danimarkalı karikatürcü Kurt Vestegaard’ın Hz. Muhammed’e hakaret eden karikatürleri konusunda katalogta yazanlar çok ilginç: “Muhammed’in sarığında bir bomba çizen Danimarkalı karikatürist Kurt Westergaard’a ne olduğunu ise her gazete okuyucusu bilmektedir: Halen hayatta olması neredeyse mucizedir. Danimarka gazetesi Jyllands-Posten tarafından Muhammed’in on iki karikatürü basıldıktan sonra peygamberin resimleri 2006 yılından itibaren dünya çapında sorun olmuştur. Bunun sonuçları bellidir. Danimarkalı siyaset bilimcisi Jytte Clausen’in Dünyayı Sarsan Karikatürler isimli kitabında (Yale University Press, 2009), olay iki yüzden fazla sayfada izah edilmiştir. Nihayetinde hemfikir olduğunu düşünen ve daha sonra on iki karikatürün nelere sebep olduğunu (yüzden fazla ölü, yakılan Danimarka büyükelçilikleri ve Danimarka ürünlerine karşı boykotlar) değerlendiren okuyucu aldatıldığını anlar: Tartışmalı karikatürlerin hiçbiri kitapta basılmamış. Yayıncı bunları yaymaya cesaret edememiştir. Bu şekilde demokratik bir ülkedeki yayın tarihinde derin bir noktaya ulaşılmıştır: Terör karşısında diz çökmek.”

Bu açıklamaları yapan Hollandalı yazar Koos van Weringh, mizahta ayrımcılık ve hakaret gibi temel ölçüleri özgürlük adı altında hiçe sayıyor. Bu yaklaşım sergide yer alan diğer ülkelerin mizah anlayışlarında da sürdürülüyor ve özellikle kıyafetleri dalga konusu edilerek müslümanlar ötekileştiriliyor.

Karikatüristten ne bekliyoruz?

Bence her şeyden önce bir karikatüristten beklenen, çizgisel yetenekle beraber bulunduğu toplumu ve dünyada olup bitenleri sağlıklı bir şekilde analiz edebilmesidir. Karikatürcü bunu yapamadığında ortaya hiçbir zemine oturmayan ve okuyucuya dışlama, nefret, korku, öfke gibi duyguların empoze edildiği ürünler çıkıyor. Kalem ve kağıt, zihinsel yapısı çeşitli nedenlerle böyle şekillenmiş birilerinin eline geçtiğinde, her şey ne yazık ki dünyada iktidar ve güç sahibi olanların istediği biçimde gösteriliyor.

Türkiye mizahında da sürekli olarak korku unsuru haline getirilen halka ait değerler, bu yaklaşımın bir parçası. Aslında Türkiyeli mizahçıların pek çoğu yarı elitist-kemalist bakış açısıyla halka yukardan bakarken, uzaktan uzağa kurulmuş bir halkçılık teorisiyle de halkın mizahını yapıyor, onların derdine tercüman oluyormuş gibi yapıyor. Dolayısıyla aslında “Halk plajlara akın etti, vatandaş denize giremiyor” çizgisinde oldukları söylenebilir.

Ak Partililer gördü mü bu karikatürleri?

Diğer ülkelerden karikatürlerde Türkiye’yle ilgili esprilere de yer verilmiş. Özellikle Alman karikatüristlerin, Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne girme macerasıyla ilgili esprileri ilginçti. Bazılarını özellikle Ak Partili siyasilerin görmesini çok isterdim. Örneğin Heiko Sakurai isimli karikatüriste ait, Tayyip Erdoğan’ın Avrupa Birliği sevdasıyla ilgili bir karikatür. Avrupa Birliği binası önünde bekleyen Tayyip Erdoğan’a penceren bakan -kim olduklarını tam kestiremediğim- iki kişiden biri diyor ki: “Ya ondan beklenen politik reformları gerçekleştirirse?” Diğeri de diyor ki: “Bu kadar pesimist olma.” Burada asıl problemin bizim kendimizi onların kurallarına göre değiştirmemizden değil, daha kalıcı nedenlerden kaynaklandığı açıkça dile getirilmiş.

Avrupalı karikatüristler her ne kadar ayrımcılık içeren espriler yapsalar da zaman zaman batı özeleştirisine de karikatürlerine yer vermişler. Freimut Wössner’in çizdiği bir karikatürde başörtülü bir kadının elbisesinin göbek ve göğüs kısmında birer delik açılmış ve demiş ki: “Batı toplumu değerlerinin ilk başarıları”. Burada ciddi bir batılılaşma eleştirisi ve sorgulaması görülüyor. Alman çizer Reiner Schwalme’nin “Action” isimli karikatüründe ise bir CNN kameramanı asker olarak tasvir edilmiş ve kamerasını silah gibi tutmuş.

Serginin genelinde yoğun bir ötekileştirme söylemi olsa da aralardan sıyrılan karikatürlerde birilerinin kalıplaşmış şeyleri sorguladığını görmek umut vericiydi. Mizah da pek çok farklı alan gibi kullanan kişinin elinde işlevini değiştiriyor. Çizginin güçlü sembolik anlatımıyla kalıp yargıları sorgulamak ve insanlarda yeni duyarlılıklar oluşturmak mümkün. Güç sahipleri bir şeyleri kendi lehine çevirmek için ne kadar çabalarsa çabalasın, bunun karşısında duran sesin her zaman daha güçlü çıkacağına inanıyorum.

Gülsüm Kavuncu sergiyi izledi, haber verdi

dünyabizim.com dan alınmıştır.

Hayırlı ossun...

2010-08-09T11:59:00.000-07:00

Cafcaf 41. sayı çıktı

2010-08-07T12:57:00.000-07:00

HASLET SOYÖZ- MİLLİYET

2010-08-02T12:58:00.000-07:00

HAYIRCI GEYİKLER

2010-08-02T12:05:00.000-07:00

Bu anayasa, vatandaşın Etro gömlek giymesini sağlayacak mı?

Bu anayasa değişikliği ile Galatasaray Kadıköy'de Fener'i yenebilecek mi?

Bu anayasa Kadıköy'de yanlış anonsu önleyebilecek mi?

Bu anayasa, yüksek yüksek tepelere ev kurulmasını, aşrı aşrı memlekete kız verilmesini engelleyebilecek mi?

Bu anayasa, paketi şimdi bana kaybolan yıllarımı geri verecek mi?

Referandum, CHP'yi seçimsiz iktidara taşıyacak mı?

Yeni anayasa,futbolmaçlarındaki barajların tam 9.15'e çekilmesini sağlayabilecek mi?

Odam kireç tutmuyor. Yeni anayasa paketi ile tutabilecek mi?

Bu anayasa, çamaşırları Ayşe Teyze'ninki gibi bembeyaz yapabilecek mi?

Bu anayasa, Neşe'nin kepek problemine derman olacak mı?

Yumurtanın fırçalanmayan tarafı da fırçalanan tarafı kadar beyaz olacak mı?

Bu anayasa paketi değişikliğinden sonra Zeki Müren de bizi görebilecek mi?

Bu anayasa paketi, Fenerbahçe'ye Türkiye Kupası kazandıracak mı?

Bu anayasa paketi, Messi'yi de getirecek mi Beşiktaş'a?

Hayır! O zaman hayır!

OĞUZ ARAL ANTALYADA ANILDI

2010-07-28T14:41:00.001-07:00

Türk karikatürünün büyük ustası Oğuz Aral 6. ölüm yıldönümünde Antalya Büyükşehir Belediyesinin düzenlediği etkinliklerde, Antalya'da adına açılan bir karikatür sergisinin ardından Gırgır yıllarından yetiştirdiği öğrencilerden biri olan mizah yazarı ve karikatürist Cihan Demirci'nin hazırladığı "Mizahımızın Alayköşkü:Oğuz Aral ve Gırgır" başlıklı belgesel sunumla anıldı...

OSMAN SUROĞLU MİZAHGÜNLÜK İÇİN ÇİZDİ

2010-07-28T14:29:00.000-07:00

Hayuuuuuuuuuuuuuuuuuuur!

2010-07-24T14:26:00.001-07:00

Vedat Kemer-Akşam

2010-07-22T12:48:00.000-07:00

Az kaldı yıkılacak

2010-07-14T13:54:00.000-07:00

Muhabbet koyu...

2010-07-09T12:32:00.000-07:00

DELİKANLI YAZI

2010-07-07T12:07:00.000-07:00

Başbuğ bize bunları da anlatsın
Şamil TAYYAR

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak, karşısındaki zavallının içler acısı halinden ziyade, Genelkurmay Başkanı Orgeneral İlker Başbuğ’u izlerken inanın çok üzüldüm. Teröristle mücadelenin 26 yıldır hangi zihniyete emanet edildiğini düşündükçe kahroldum.

Bir kez daha anladım, bu kafayla, asla teröristi alt edemezsiniz. Olsa olsa kan ve doku testi yapan Hıfzısıhha Enstitüsü’ne temsilci atarsınız.

Düşünün, bir genelkurmay başkanı, TSK içindeki aymazlıkları, istihbarat zaaflarını, cuntacıları haberleştirenler için “Türk kanı taşıdıklarına inanmıyorum” diyebiliyor.

Merak ediyorum, “Türk halkı öyle karaktersiz ki kandil oldu mu bin mesaj geliyor” diyen paşanın damarlarında akan nedir, Türk kanı mı?

Pimi çekilmiş el bombasıyla 3 askerin şehit olmasına yol açan komutanın damarlarında akan kana ilişkin bir fikriniz var mı?

7 askerin şehit olduğu Çukurca’da MKE yapımı mayınları yerleştiren komutanların kan testini yaptınız mı?

PKK’nın döşediği mayını eliyle imha etmesi için üsteğmene talimat vererek ölümüne yol açan komutanın Türk kanı taşıdığını düşünüyor musunuz?

Dağlıca’da ana kuzuları şehit olurken düğünde eğlenen ve kaya dibinde pusan komutanların damarlarında akan sıvıyla ilgili düşünceniz nedir?

Gece yarısı sınırda dolaşan 50-60 kişilik terörist grubu çoban sandıklarını söyleyen komutanın damarlarına baktınız mı?

Askeri helikopterle uyuşturucu taşıyan komutanların damarlarındaki hangi kana sığındıklarını biliyor musunuz?

Listeyi uzatırsak, bilin, kan testinde sınıfta kalırsınız. Ayrıca, bu tür ifadeler, hakaretin de ötesinde “ayrımcılık” suçudur.

Sadece kan testi mi?

Haklarında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası istenen Ergenekon davası sanıklarıyla ilgili beyanları, en basit anlatımla adil yargılamayı etkileme suçudur.

Hele, şu laflar tam evlere şenlik: “26 yılda teröristlerin 30 bini etkisiz hale getirildi. 10 bin de yaralı, teslim olan var. Toplam 40 bin. Örgütün dağ kadrosu yıllara göre değişiyor, ortalama 6 bin diyoruz. Şu anda 4 bin civarındadır. Ortalama 6 bin dersek, 30 bini 6’ya bölerseniz, 5 bin çıkıyor. Matematiksel olarak baktığımızda 26 yılda, güvenlik kuvvetleri 5 defa PKK terör örgütünü bitirmiş, bu bir tespittir.”

İnanın, bu işlemi, bir ilkokul çocuğu yapsa, hem şamarı yer, hem sınıfta kalır. Anlaşılan komutanın, bu yaştan sonra yeniden dört işlem kursuna tabi tutulması gerekecek. Şu ana kadar etkisiz hale getirilen terörist sayısını mevcut terörist sayısına bölerek terörün 26 yıl içinde 5 kez sıfırlandığını söylemek için herhalde genelkurmay başkanı olmak gerekir.

Türkiye, bunu hak etmiyor.

Paşanın bir de 28 Ocak 2008 tarihli “Darbe planı için neden 2009 seçildi?” başlıklı yazımla ilgili verdiği cevap var. Bu konuda hazırlıklı geldiği ve dakikalarca konuştuğu dikkate alınırsa, sorunun sipariş olma ihtimali yüksek gibi.

Daha önce de Ergenekon yandaşı yazarlar, bu yazım üzerinden fırtınalar koparmıştı. Mesela; paşanın son konuştuğu gazetecilerden Sabahattin Önkibar, yazım üzerine “Bu gazetecileri kim kullanıyor” diye yazanlardan biriydi. Bu yazarların esin kaynağını şimdi daha iyi anlıyorum.

Lafı daha fazla uzatmak da anlamsız...

Türkiye, çağdaş demokrasiyle yönetilen gerçek bir hukuk devleti olsa, Başbuğ bugün emekliydi, yarın en basitinden adil yargılamayı etkileme ve ayrımcılık suçlamasıyla yargı önüne çıkarılırdı.

Neyzen diyorki...

2010-07-07T11:57:00.000-07:00

CAFCAF temuz sayısı çıktı

2010-07-05T13:37:00.000-07:00

En kahraman Kemal

2010-06-29T14:28:00.000-07:00

HASLET SOYÖZ- MİLLİYET

2010-06-24T11:27:00.000-07:00

Teröristleri ‘çoban’ zannedersen!...

2010-06-24T11:10:00.000-07:00

Ondan sonra bana ‘niye ağzını bozuyorsun?..’ diyorlar..

Çünkü dayanamıyorum..

Çünkü onca yazar çizer, onca aydın anlatıp duruyor ama o ‘bit yavrusu’ kılıklı ‘Babıali Puştları’ anlamıyorlar..

Daha doğrusu salağa yatıyorlar...

Örneğin ne diyor biri; ‘Açılımı elinize yüzünüze bulaştırırsanız işte böyle terörü tırmandırırsınız..’

Hadi gel de ağzını bozma!..

Ulan onbinlerce insan hayatını kaybederken açılım mı vardı memlekette?..

Diğer biri de şöyle diyor; ‘Kahramanlarımıza vatan haini muamelesi yapıp, içeri tıkmanın neticesidir bu..’

Hadi gel de sövme!..

Ulan şimdiye kadar onca insanı teröre kurban verirken o kahramanlarımız(!) dışarda değil miydi?.. Hem o bazı kahramanlarımızın görev yaptığı bölgelerde binlerce faili meçhul cinayet işlenmedi mi?..

Yahu insan sormaz mı;

Aynı bölgede çeyrek asırdan fazladır silahlı mücadele veren ordumuz nasıl oluyor da terörist baskınlarıyla hala onca şehit veriyor..’ diye..

Dünyanın sayılı büyük ordularından biri olan bir ordu... Üstelik savunma harcamaları ile de dünya sıralamasında en yukarılarda..

İnsan sormaz mı;

‘Böyle bir ordu neden dağdaki teröristleri bitirmek yerine sadece karakollarını savunmak zorunda kalıyor?..’ diye..

İnsan sormaz mı;

Onca şehit veren ordu, mesleği terörist olanlarla mücadele etmek için neden bir kaç aylık eğitim görmüş askerleri o bölgeye gönderirler ?..’ diye..

İnsan sormaz mı;

‘Madem istihbarat zaafiyeti yok, nasıl oluyor da teröristler (üstelik büyük guruplar halinde) askeri karakollara saldırı düzenleyebiliyorlar?..’ diye..

İnsan sormaz mı;

Mayın yüzünden şimdiye kadar yüzlerce şehit verdik.. Dünyada mayınla bu kadar zayiat vermiş bir başka ordu var mıdır?..’ diye..

İnsan sormaz mı;

Ülkenin güvenliğinden sorumlu kurumlarından biri olan ordu, ‘terör şiddetini arttıracak’ diye uyarıyor.. Basın açıklaması yapıyor.. Ardından kırsalda şiddetini arttıran terör şehire iniyor..

Diğer bir deyişle, mahalle bekçisi mahalleliyi uyarıyor; ‘Önümüzdeki günlerde hırsız gelip hepinizi soyup soğana çevirecek..’ diyor..

E insan sormaz mı;

‘Madem hırsızın geleceğini biliyorsun, neden tedbirini almıyorsun?.. Ya da, ‘Hırsızın ne zaman geleceğini biliyorsun, ama onu durduracak gücünün olmadığını itiraf mı ediyorsun?..’ diye..

Komutan açıklıyor; ‘teröristleri çoban sandık..’

İlk olarak 250 kişi denmişti.. Lakin bir rivayete göre 57, diğer bir rivayete göre de 100 kişi oldukları söyleniyor..

Yahu insan sormaz mı;

Hiç o kadar çobanın, gecenin bir vaktinde bir araya gelip, gurup halinde dağlarda gezintiye çıktığı görülmüş müdür?!.. diye..

İnsan sormaz mı?!!..

Hikmet GENÇ hikmetgenc@stargazete.com

Utanmaz

2010-06-23T13:57:00.000-07:00

Eksen Kayması

2010-06-21T14:41:00.000-07:00

Haslet Soyöz-Milliyet

Türkiyesiz dünya kupası

2010-06-17T10:05:00.000-07:00

Dünya kupası maçları başladı

2010-06-13T13:52:00.001-07:00

Saldırı(!)

2010-06-07T09:29:00.000-07:00

Sacco'nun Bosna günlüğü

2010-06-06T02:42:00.000-07:00

Filistin davasını çizgi romanıyla dünyaya duyuran Amerikalı çizer Joe Sacco'nun 1995'te Bosna Savaşı sırasında bizzat tanıklık ettiği acıları anlattığı 'Gorajde', geçtiğimiz günlerde Türkçeye çevrildi. Sacco'nun çizgilerine yansıyan insan yüzlerindeki acılar, savaşın soğuk yüzünü belgesel gerçekliğiyle bir kez daha ortaya koyuyor.

Aralık 1995... Sırplarla aralarında süren savaşın sona erdiğini televizyondan öğrenen Boşnaklar, barışa nasıl sevineceklerini dahi bilmiyordu. Üç yıldır görmediği zulüm kalmayan halkın çektiği acılar, yanlarına kâr mı kalmıştı! Evet, tek hükümet kurulacaktı, savaş suçluları yargılanacaktı. Ama bunların Bosna'nın doğusunda Drina Nehri çevresine kurulu küçük bir kent olan Gorajde halkı için önemi yoktu. Onların dilindeki 'Peki Gorajde'ye ne olacak?' cümlesiydi. Sırp askerleri, içerisinde yaşayan insanlar gibi yok etmeyi başaramamışlardı Gorajde'yi. Ama geriye yıkık bir şehir bırakmışlardı. Savaşın sona erdiği açıklandığı sıralarda 'Filistin' çizgi romanının yazarı Joe Sacco da oradaydı. Filistin halkının yaşadıklarını çizgileriyle anlatan Sacco, bu kez başka bir savaşı muhataplarının dilinden dinlemek ve çizgilerine aktarmak üzere Gorajde'de bulunuyordu.

Amerikalı savaş muhabiri Joe Sacco'nun 'Güvenli Bölge Gorajde' kitabında Boşnakların maruz kaldığı zulüm, bir gazeteciden çok psikolog edasıyla aktarılmış. Halk da Sacco'ya elinden gelen yardımı göstermekten kaçınmamış. İşgalin nasıl insanlık dışı boyutlara ulaştığını bir yazar/çizer üzerinden dünyaya duyurmak istiyorlar belki de. Her ayrıntıyı atlamadan anlatıyor, hatta izletiyorlar. "Gorajde şehrinde anlatılamayacak kadar korkunç videolar dolaşıyor. Yağan bombaların amatör çekimleri, uçaksavar füzesi ile ikiye bölünmüş çocuklar, anestezi yapılmadan kesilen bacaklar..." diyor Sacco. Bunun ancak bir korku filmi olabileceğini söylüyor.

Eserleriyle sanatın toplumsal sorunlarla nasıl bütünleşebileceğini gösteren çizer, bombalanmış mekânların onarılıp kafelere dönüştürüldüğünü anlatıyor. Havaya uçurulmadan bir araya gelen gençler, savaştan başka bir şeyden bahsetmek istiyorlar. Yeni çıkan kitaplardan, filmlerden, yeni modalardan... Okulları, kütüphaneleri, kültür merkezleri bombalanan gençler, sanattan bahsetmesi için Sacco'ya yalvarıyorlar.

Gorajde'nin Belgeseli gibi

Sacco'nun Filistin'deki çaresizliği açığa çıkardığı çizgi romanı "Filistin" geçtiğimiz aylarda Türkçede yayınlanmıştı. Çizerin, 1995 yılında Doğu Bosna'da geçirdiği dört aylık dönemde Boşnaklarla yaptığı röportajlardan oluşan 'Güvenli Bölge Gorajde' (İthaki Yayınları) de Tayfun Pirselimoğlu'nun sunumuyla nihayet Türkçede. 2001'de en iyi çizgi roman ödülü alan kitap, o bildiğimiz, bir solukta okunan çizgi romanlardan değil. Anlatımı ne kadar sade olsa da anlatılan en acımasız savaşlardan biri olduğu için okunması güçleşiyor. Çizgilere yansıyan insan yüzlerindeki acılar, okurun yolunu kesiyor ister istemez.

Sacco, kentin doktorundan öğretmenlerine, yaşlılardan yeni doğum yapmış kadınlara kadar herkesle sohbet edip savaşı her birinin açısından ortaya koymuş. Kentin havai kızlarının Amerikan kotu isteklerini yerine getiriyor, konvoyların getirdiği şeker ve undan yapılan tatlıları, harabeden bozma bir evde yemeyi de ihmal etmiyor. Sacco'nun acıları 'olabilir' kılan anlatımı dahi Boşnaklarla yediği yemeklerin tadının bir anda savaş sohbetiyle bölünmesine engel olamıyor.

Sacco'nun diğer kitapları gibi 'Güvenli Bölge Gorajde' de anı, röportaj ve çizginin iç içe geçtiği bir eser. Onun çizgilerinde, işgalin bıraktığı izleri de kare kare görmek mümkün. Savaşlar, bir gün sona eriyor; fakat açtığı yaraların kapanması zaman alıyor ve hiç kapanmıyor çoğu zaman. Sacco'nun çizgileri bir belgesel aslında; savaşı ve zulmü unutanlara hatırlatıyor Bosna halkının yaşadığı zulmü. Ve elini silahtan çekmeyenlere, bir daha savaşma diyor, bir daha asla öldürme!

Zaman

Yabancılar "mavi marmara" için çizdi...

2010-06-05T13:27:00.000-07:00

SOYSUZLAR ÇETESİ

2010-06-05T13:23:00.000-07:00

YENİ ASYA

HASLET SOYÖZ- MİLLİYET

2010-06-02T12:39:00.000-07:00

KIRMAYIN UŞAĞI...

2010-06-02T12:00:00.000-07:00

CİHAN DEMİRCİ KUSUYOR

2010-06-02T11:28:00.000-07:00

Sizce bu "çizemez" çizer İsrailin yaptıklarından rahatsız olduğu için mi, yoksa AK Partiye

saldırma fırsatı yakaladığı için mi bu karikatürü çizmiş?

Cafcaf 39.sayı

2010-06-01T12:51:00.000-07:00

Murat Yılmaz'ın çizgisi ile ...

2010-06-01T12:46:00.000-07:00

Gaza devam

2010-05-30T14:02:00.000-07:00

"Gönül neler neler ister
Kader ona bakıp güler..."

Son mektup

2010-05-29T12:13:00.000-07:00

Menderes’in son mektubundaki kehanet

İdamlar bütün dünyada nicedir elin ayağın ortalıktan iyice çekildiği saatlerde, yani sabaha doğru yapılıyordu. Sebebi ise gayet basit ve anlaşılırdı: Gündüz infaz edilen idamlar halkta taşkınlıklara meydan veriyor, olayın dehşetinden etkilenenler sağa sola saldırıp başka ölümlere yol açıyorlardı. Ama onunki öyle olmayacak, bir ikindi vakti, ağır ağır darağacına doğru yola çıkarılacaktı.

Son sözlerini yazmak için kâğıt kalem istedi. Ufak bir not kâğıdı uzattılar önüne. Başladı yazmaya. Kendini iyi ifade etmesiyle tanınan Başvekil Adnan Menderes, darağacının gölgesinde o kâğıt parçasına bir demokrasi manifestosu döktürecekti. Kimseden korkusu kalmamıştı. Ölümden öte yol var mıydı?

Başladı yazmaya. Dünyaya sağlığında bıraktığı son belgenin “eski yazı” dediğimiz Osmanlıca olması ve hemen hiçbir imla bozukluğu ve cümle düşüklüğü olmadan yazılmış bulunması ise düşündürücüdür. Demek ölümü bile arzulayacak noktaya getirilebiliyormuş insan. Gerektiğinde ona bir sevgiliye koşar gibi koşabiliyormuş.

İlk satırı yazdı: “Adnan Menderes’in idamından evvel son sözleri.” Sonra düşüne düşüne yazmaya devam etti:

Menderes’in idam edilmeden önce yazdığı son mektubun orijinali.

“Sizlere dargın değilim. Sizin ve diğer zevatın iplerinin hangi efendiler tarafından idare edildiğini biliyorum. Onlara da dargın değilim. Kellemi onlara götürdüğünüzde deyiniz ki, Adnan Menderes hürriyet uğruna koyduğu başını 17 sene evvel almadığınız için sizlere müteşekkirdir. İdam edilmek için ortada hiçbir sebep yok. Ölüme kadar metanetle gittiğimi, silahların gölgesinde yaşayan kahraman efendilerinize acaba söyleyebilecek misiniz? Şunu da söyleyeyim ki, milletçe kazanılacak hürriyet mücadelesinde sizi ve efendinizi yine de 1950’de olduğu gibi kurtarabilirdim. Dirimden korkmayacaktınız. Ama şimdi milletle el ele vererek Adnan Menderes’in ölüsü ebediyete kadar sizi takip edecek ve bir gün sizi silip süpürecektir. Ama buna rağmen duam [bu kelimenin üzeri çizilip merhametim yapılmıştır] sizlerle beraberdir.”

O mahkemede ezilmiş, tükenmiş ve adeta canlı cenaze gibi bir görüntü çizen Menderes’in dimağı, bu son mesajında adeta tutuşmuş ve eski günlerini hatırlamıştır. Özellikle irticalî konuşmalarında zaman zaman edebî bir lezzet kazanan üslubu, Osmanlıcanın o zengin lügatinden bir çıkış yolu arardı. İşte 1 Mayıs 1960 tarihli radyo konuşmasından birkaç cümle:

“Çok partili hayat birtakım müşkilata rağmen devam edip yerleşmekte... Ve her memleket meselesini milletin rey ve iradesiyle halletmek veya istikametlendirmek şuuru vicdanlarda kökleşmekte... Fakat memleket bütün bu güzel ve müsbet manzaraları ile göze gelmiş gibi, feleğin kahrı şeametli [uğursuz] bir nefes gibi üstünde dolaşmakta, sanki zehirli bir çöl rüzgârı gibi onun güzel renklerini soldurmaya çabalayarak esmekte... Ne için sevgili vatandaşlarım? Bu kin, bu husumet, bu ihtiras, bu kıskançlık ne için kurutucu bir çöl fırtınası gibi bu güzel vatanın üstünde estirilmek istenmekte?”

Evet ne içindi bütün bunlar? Memleketin üzerinde estirilmek istenen zehirli çöl rüzgârı kimin eseriydi? Daha da önemlisi, Menderes, “silahların gölgesinde yaşayan efendiler”den kimleri, hangi güçleri kastetmişti? CHP’liler ve İnönü’yü mü? Derin devleti mi? Yoksa bazılarının iddia ettiği gibi ABD’yi mi? Ya da yine bazılarının iddia ettiği gibi hakimiyetini ABD’ye kaptırmış olmanın telaşıyla harekete geçen İngiltere öncülüğündeki Avrupa’yı mı?

Mektubun dikkat çekici cümlelerinden birisi, Türkiye’deki “hürriyet mücadelesi”nin er geç kazanılacağına ilişkin vurguyla öne çıkıyor. Menderes’in hürriyet mücadelesinin başlangıcı olarak verdiği tarih, 17 yıldır ki, 1944’e tekabül eder. Demek ki Eylül 1945’te CHP’den ihraç edilmeden önceki ilk muhalefet günlerini hatırlıyordu Menderes. Şükrü Saraçoğlu kabinesine güvensizlik oyu veren 7 muhaliften biri de o değil miydi?

‘Geç kaldınız, geç. Benim başımı asıl o zaman alacaktınız’, demeye getiriyordu idam sehpasının eşiğindeki Başvekil. İşte bu cümleden çözüyoruz, mektupta Menderes’in hedefinin, ezelî rakibi İsmet İnönü olduğunu. Silahların gölgesinde yaşayan efendi, odur. ‘1950’de kurtardım’ dediği de odur. İktidara geldiklerinde paçası tutuşan İnönü’ye ‘devr-i sâbık” yaratmayacaklarını söyleyerek teminat veren, bir nevi onu kurtaran Celal Bayar’la kendisi değil miydi?

Bakmayın siz İnönücülerin ‘Aslında İsmet Paşa Menderes’in idam edilmesini son dakikaya kadar istemedi’ yavelerine. Çünkü Bedii Faik’in de ustaca yakaladığı gibi, İnönü onun idamını son dakikaya kadar değil, “son dakikada” istememiştir. Ama zaten o son dakikada kimsenin (ABD Başkanı’nın bile) idamı önleyecek gücü kalmamıştı ki! Zamanlaması tek kelimeyle harikaydı İnönü’nün. Rakibinden kurtulmayı arzu etmiş ama son dakikada harekete geçerek üzerindeki şaibeyi de temizlemek istemişti. ‘Ne yapayım, gördünüz, elimden geleni bu kadardı’, diyerek de işin içinden sıyrılmayı becermişti.

Mektup devam ediyor: “Adnan Menderes’in ölüsü ebediyete kadar sizi takip edecek ve bir gün sizi silip süpürecektir.” Yoksa bir kehanet karşısında mıyız? Ölüsü değil de ruhu, gün gelecek defalarca sandığa gömerek -yeni bir Menderes olarak ortaya çıkan Ecevit parantezi hariç- CHP’yi siyaset meydanından silip süpürmeyecek midir? Ve bugün CHP’nin ensesindeki nefes, Türk halkının gönlünden hâlâ silinmeyen Menderes’in ruhu değil midir? Dolayısıyla bu son anından damıtılmış kehanet pekala tutmuş, yıllar sonra İstanbul’a nakledilen kemikleri bile on binleri sokağa dökmeye yetmiştir.

Bana sorarsanız asıl çıkan kehaneti, ihtilalden sonra dostları tarafından bile komik bulunan “Bütün bir millet arkamdan geliyor” sözleri olmuştur.

mustafa armağan.zaman

Gandi kemal

2010-05-23T14:27:00.001-07:00

mağdur...

2010-05-16T14:25:00.000-07:00

ibrahim özdabak-yeni asya

2010-05-13T13:50:00.001-07:00

Yalçın Turgut ustadan

2010-05-11T13:41:00.001-07:00

anneler günü

2010-05-08T13:10:00.001-07:00

----------------------------------------------------------------------

2010-05-08T13:07:00.001-07:00

Mehmet Çağçağ-Habertürk

2010-05-08T09:00:00.001-07:00

CAFCAF 37.sayı

2010-05-03T13:26:00.000-07:00

Yalçın Turgut ustadan

2010-05-03T13:15:00.000-07:00

Levent Elpen çizdi

2010-05-02T12:59:00.000-07:00

Hakça Adil Paylaşım İçin Barış Dolu Bir Bayram...

2010-05-01T03:23:00.000-07:00

Çizdikçe Canlanan Adam

2010-04-30T06:57:00.000-07:00

Umut Bulut (Sanatalemi.net)

On gün önce sonsuzluğa uğurladığımız karikatürist, çizer Vehip Sinan, Cağaloğlu’nda kalabalık bir yazar, sanatçı ve gazeteci grubu tarafından saygıyla yâd edildi. Katılımcılar Vehip Sinan’ın hayatı, mesleği ve çalışmaları hakkındaki duygu ve düşüncelerini dile getirdiler. Ressam ve yazar Gürbüz Azak, romancı Yavuz Bahadıroğlu, Kültür AŞ. Genel Müdürü Nevzat Bayhan, karikatüristler Yurdagün Göker, İbrahim Özdabak ve Demirhan Kadıoğlu, kültür tarihçisi Can Alpgüvenç, yazarlar Ümit Şimşek ile Suad Alkan programa katılıp konuşanlar arasındaydı. Büyük ilgi gören toplantıdan sonra Vehip Sinan’ın karikatürlerinden, eserlerinden ve fotoğraflarından meydana gelen bir sergi de gezildi.

Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği (ESKADER)’nin organize ettiği Babıali Sohbetleri’nde bu hafta, on gün önce ebedî aleme uğurladığımız karikatürist Vehip Sinan konuşuldu. Takdimini ve yöneticiliğini Mehmet Nuri Yardım’ın yaptığı sohbet toplantısında Türk basın hayatının ve yazar camiasının seçkin isimleri Vehip Sinan’la ilgili hâtıra ve görüşlerini davetlilerle paylaştı. İşte o görüşlerden özetler:

GÜRBÜZ AZAK:

“Sanatkâr ruhlu insanlar normal insanlardan çok farklıdır. Bir üst seviyeden hayata bakan sanatçılar, dünyayı çok farklı bir pencereden görüyor ve okuyorlar. Şair Sedat Umran bir keresinde güzel bir örnek anlattı. Bir gün bir kundura alır, kundura ilk gün ayağına olurken ikinci gün bir teki ayağını sıkmaktadır. Kundurayı değiştirmeye gidince aslında sorun olmadığını kunduranın içinde bir düdük olduğunu görür. Aslında sanatkâr ruhlu insanlar sanatlarının dışında bir şey düşünemezler. Vehip Sinan da hayatı boyunca beyefendi üslubundan asla taviz vermedi. Sanatkârane bir hayat yaşadı ve güzel bir ismi ardında bırakarak bu dünyadan ayrıldı.”

YAVUZ BAHADIROĞLU:

“Vehip Sinan hassas bir insandı. Hem görünüşü hem yaşayışı ile tam bir İstanbul Beyefendisi olduğu konusunda herkes hemfikirdi. Çizgi karakterleri ‘Topuz’ ve ‘Tamer’ kıskanmasın diye hiç evlenmedi. Vehip ağabey sanatını doğru dürüst yapan karikatüristlerdendi. Nesil Yayınları bir vefa örneği göstererek Topuz serisini yayınladı. Topuz’lar hâlâ daha çok satan karikatür kitaplarıdır. Vehip Sinan kendisi için yapılan vefa ve saygı gecesine, yüzüne karşı övülmekten hoşlanmadığı için gitmedi. Ziyaretine gitmek istedim. Bugün giderim yarın giderim dedikçe fırsatım olmadı, aslında bugün yapmamız gereken hiçbir işimizi yarına bırakmamalıyız.”

YURDAGÜN GÖKER:

“Vehip Sinan Türkiye’deki karikatüristlerden değildi. Her şeyiyle bir Osmanlı Beyefendisi idi. Bizler gülmenin ne demek olduğunu unutmuş bir toplumuz. Mizah bir tiryakiliktir. Tiryakilikte gün geçtikçe dozun artırılması gerekiyor. Vehip öfkesini çok iyi bir şekilde kontrol etmesini bilen biriydi. Eleştiri zor bir şeydir. İnsanları kırmadan onları kazanarak eleştirmek düzeltmeye çalışmak ancak karikatüristlerin işi olsa gerektir. Vehip zarif insanlara karikatür çiziyordu. ‘Parayı sevmezdi’ deniyor, yok öyle bir şey bu yayıncıların uydurmasıdır. Herkes gibi karikatürist de geçinmek zorundadır. Maalesef bir kadir kıymet bilmezlik var.”

NEVZAT BAYHAN:

“Vehip Sinan sanatı ile yaşayan bir usta sanatçı idi. Bir karikatüründe çok şey yaptığını söyleyip hiçbir şey yapmayan insanları eleştiriyordu. Maalesef bizler toplum olarak cenaze cami avlusundayken kalabalık oluyoruz da mezarı başına gelince yalnız bırakıyoruz sevdiklerimizi. Marifet iltifata tâbiidir ve bazı değerlerimizi hayattayken sahiplenmeliyiz. Yaşarken insanlara saygı göstermeliyiz. Bizde gerçek sanatçı çok yetişmiyor. Geçim derdi olan insanlardan yüksek sanat beklememiz mümkün değil. Sanatçılarımıza gereken önemi verdiğimizde yerlerine yeni usta sanatçılar yetişecektir.”

CAN ALPGÜVENÇ:

“Vehip Sinan’la uzun süreye dayanan bir dostluğumuz vardı. Son zamanlarında maalesef çok az kişinin kendisini aradığından bahsetti. Vehip Sinan görünenin aksine çok cesur biri idi. Kolay kolay kimsenin yapamayacağı karikatürleri büyük bir cesaretle çiziyordu.”

İBRAHİM ÖZDABAK:

“Onun karikatürlerinin verdiği tat asla ve asla tartışılmaz. O bana göre çağımızın Nasrettin Hocası’dır. Vehip ağabey karikatürlerinin değiştirilmesini sevmezdi. Kendine mahsus ilkeleri ve değerleri olan bir insandı. Biz ondan çok şey öğrendik.”

DEMİRHAN KADIOĞLU:

“Teksas Tommix okuduğumuz yıllarda Vehip Sinan’dan çok şey öğrendiğimizi söyleyebilirim. Genç jenerasyon ona çok şey borçludur. Onun etkisi üzerimizde hâlâ daha devam ediyor.”

ÜMİT ŞİMŞEK:

“Vehip Sinan iyi izler bırakarak bu hayattan ayrıldı. Büyük ve ciddi insanların nükteden anlama potansiyeli de yüksektir. Cevherin kıymetini de kuyumcu bilir. Bazan Vehip ağabey nasıl oluyor da aynı anda aynı şeyleri düşünüyoruz dedirten bir insandı. Vehip ağabey ucuz şeylere tenezzül etmeden bu hayatı yaşadı. Sanatını alnının akıyla icra etti.”

SUAD ALKAN:

“Son iki yıldır Vehip Sinan Elif dergisinde karikatürlerini çiziyordu. Ölümüne yakın bir zamanda onun dünyasına tanık olmak çok önemli benim için. Onunla çok hassas konuları konuştuk Aktüel mevzuları gençliğinden daha büyük bir heyecanla çiziyordu. İhmal edilmiş, bir koltukta öylece bırakılmış bir hali vardı son zamanlarda. Son karikatürlerinden birini çizerken bana, ‘Karikatür çizerken canlanıyorum.’ demişti. Ruh halini keşfetmeye çalıştım ve gördüm ki kalabalık halinde yaşayan insanlardan çok farklı bir hali vardı. Gündemi çok iyi takip ediyordu. Münzevi değil aksine her zaman hayatın içinde yaşayan biri idi.”

Mehmet Nuri Yardım, daha sonra dinleyici olarak Bâbıâli Sohbetleri’ne katılan Aydil Erol, Ali Hakkoymaz, Veli Sırım, Yusuf Sezer, Ahmet Mahir Pekşen’e söz verdi. Son konuşmacılar da tanıdıkları kadarıyla Vehip Sinan’ı anlattılar. Yardım, toplantının kapanış konuşmasında Vehip Sinan’a hayatında gerektiği kadarıyla sahip çıkılmadığını, hiç olmazsa vefatından sonra hâtırasının yaşatılması gerektiğini belirterek şöyle devam etti:

“Onun için yapılacak en büyük iyilik Topuz serisinin tamamen yayımlanmasıdır. Ayrıca adına bir karikatür yarışması düzenlenmelidir. Böylece yeni Vehip Sinan’ların yetişmesine zemin hazırlanmalıdır. Başta buradaki konuşmacılar olmak üzere yakın dostlarından yazılar toplanarak bir ‘Vehip Sinan Anma Kitabı’ hazırlanmalıdır. Sanırım bu da eserlerini kültür hayatımıza kazandıran Nesil Yayınları’na düşer.”

Nesil Yayınları Yayın Yönetmeni Veli Sırım, Vehip Sinan’ın bütün çizgi romanlarını yayımlayacaklarını, anma kitabı ve karikatür yarışmasını da düşüneceklerini söyledi. Karikatürist Yurdagün Göker de, böyle bir çalışmada görev alabileceklerini, “Uluslar arası Vehip Sinan Karikatür Yarışması”nın hazırlanabileceğini söyledi. Cahit Öney’in yazdığı Vehip Sinan şiirinin okunmasının ardından, Topkapı Çinili Camii imamı Ahmet Yüter Hoca, Vehip Sinan’ın ruhu için bir Kur’an tilaveti gerçekleştirdi. Ahmet Yüter daha sonra Vehip Sinan için hazırladığı ve büyük ilgi gören duayı okudu. Toplantının sona ermesinden sonra bütün konuşmacılar hem içeride hem de dışarıda toplu olarak hâtıra fotoğrafları çektirdiler. Bazı genç dinleyiciler de yazarlarla ortak fotoğraf karelerine girdiler. Son derece hareketli, heyecanlı, neşeli, zevkli ve zaman zaman da duygulu geçen toplantıya aralarında Özer Revanoğlu, Oğuz Çetinoğlu, Şadi Polat, Mehmet Köşker, Şerif Aydemir, Erol Mermer, Atilla Şahiner, Recep Arslan, İsmet Elbaşı, Akın Dindar, Serap Öztuncer, Menekşe Özkaya, Nidayi Sevim, Mahmut Bıyıklı ile Faruk Çakır da katıldı. Toplantıya bazı eski Marmaratörler ile öğrenciler de iştirak etti

Vehip Sinan ile Mülâkat

2010-04-29T13:31:00.000-07:00

Mehmet Nuri Yardım

Vehip Sinan ile 1985 yılında yaptığım bir mülâkatta “Karikatürde düşündürme fonksiyonu başta gelmeli” diyordu. O röportajda kendisini “Çağımızın Nasreddin Hocası” ifadesiyle anlatmaya çalışmıştım. İşte çeyrek yüzyıl önce Doğuş gazetesinde yayımlanan röportaj:

“Çağımızın ‘Nasreddin Hoca’sı Vehip Sinan’dır. O, duyguları, düşünceleri, çizgileri ve tipleriyle Nasreddin H oca’ya tam bir ‘hayr’ül halef’tir. Mizah anlayışlarında ayrılık-gayrılık değil, bir aynilikten söz edilebilir.

Vehip Sinan, sempatikliği, tatlı sohbeti ve tavzi vermeyen karakteriyle Bâbıâli’nin örnek şahsiyetlerindendir. 1984 yılının şubat ayı sonlarında, İstanbul Pera Palas Oteli’nin konferans salonunda Boğaziçi Başarı Ödülleri dağıtılırken, ‘yılın sanatçısı’ seçilen Vehip Sinan hakkındaki anlamlı konuşmayı, kendisini yakından tanıyan Gürbüz Azak yapmıştı. 1950 yılından bu yana pek çok gazete ve dergide çalışan ünlü karikatüristimiz Vehip Sinan karikatür sanatı ve Türk basını hakkındaki görüşlerini açıkladı. Bu mülâkatın Vehip Sinan’ı daha yakından tanımamızı sağlayacağına inanıyoruz.

MEHMET NURİ YARDIM: Vehip Bey, Babıâli’ye girişiniz nasıl oldu, anlatır mısınız?

VEHİP SİNAN: 1950’li yıllarda Armağan dergisinde Mik iFare kopyeciliği ile başladım işe. Daha sonra Ceylan Yayınları’na geçtim ve bir on sene kadar da “balon yazı” yazmak suretiyle hayatımı kazanmağa çalıştım. 1960’dan sonra ilk olarak bir gazetede, Yeni İstanbul gazetesinde “Cin Ali” ve “Topuz”u çizdim. Profesyonel olarak gazeteciliğe siyasi karikatür çizerek başlamam ise 1965 ekiminde Babıâli’de Sabah gazetesinde nasip oldu. Ve o tarihten itibaren hiç ara vermeden hemen hemen sırasıyla Bugün, yeni Asya, Bizim Anadolu, Son Havadis, Tercüman, Yeni Nesil gazetelerinde çalıştım. Çizdiğim dergi ve mecmuaları ise belki unutacaklarım dışında, Yol, İttihat, Köprü, Çaylak, Boğaziçi, Yeni düşünce, Tercüman Çocuk, Can Kardeş,Küçük Afacan, Kırlangıç, Türkiye Çocuk… olarak sıralayabilirim. Halen Türkiye gazetesinde çizmekteyim.

YARDIM: Karikatürle tanışmanız ve sürekli olarak çizmeniz ne zaman başladı?

SİNAN: Kendimi bildiğimde elimde kâğıt kalem vardı. Durmadan çiziyordum. Ama karikatür özentili çizgilerim orta mektep ve lise sıralarına rastlar. Taa 1948’larda sarı defter kâğıtlarına çizdiğim resim ve karikatürler arkadaşlarım tarafından saklanmaktadır. Arada bir hep beraber bakar ve o günleri yaşarız. Bu arada gazete karikatüristçiliğinde temel meşguliyetimi gündelik siyasi karikatürler oluşturuyordu. Ama o arada “Topuz ve Tamer”den oluşan tiplerim başta gelmek üzere Cin Ali, Ali Baba, Bay İlerici, Mıstık, Transistör Seyfi, Dalgacı Dündar, Apar Topar ve şimdi hatırlayamadığım daha bir çok çizgi kahramanına da görev verdim çalışmalarımda…

YARDIM: Karikatür nedir, sizden kısaca tarifi istenseydi neler söylerdiniz?

SİNAN: Karikatür bir “abartma sanatı”dır bence… Sözle ve yazıyla aslında hepimizin, herkesin durmadan yapageldiğimiz bir şey… Çizgiyle yapıldığı zaman ise bambaşka bir anlam ve önem kazanıyor. Alanı ve tesiri de hayli geniş bir olay. Sadece güldürmeyi, gülümsetmeyi hedef aldığı zaman hüzün veriyor bana. Düşündürme, mesaj dağıtma fonksiyonu başta gelmeli.

YARDIM: Her mesleğin, her sanatın hayatiyetini çırak-usta ilişkisiyle sürdürebildiği bilinen bir gerçek. Sizin meslekte ustalarınız kimler?

SİNAN: Bizim nesil karikatürstlerinin ustaları, bizim gençliğimizde temayüz etmiş karikatüristlerdir şüphesiz. CemalNadir’ler,Ramiz’ler, Nemci Rıza’lar ve benzerleri.

YARDIM: Türk karikatürünün tarihi gelişimi içerisinde günümüzdeki konumu nedir?

SİNAN: Geçenlerde de bir vesileyle belirttiğim gibi, alışılmış olduğu üzere hep ünlü Cem’den bu yana izlediğimiz karikatürümüz müteveffa Cemal Nadir’de şahikasına erişti ve gelişimini tamamladı. Özellikle bizim yetiştiğimiz Cemal Nadir’lerin, Ramiz’lerin, Nemci Rıza’ların ve benzerlerinin devrinde henüz karikatürümüz politize olmamıştı. Karikatüristimiz evrensel düşünebiliyor ve evrensel çizebiliyordu. Hatırladığım kadarıyla 2. Dünya Harbi arefesinde ve hemen sonar da Harbin içinde harple ilgili genel ve alemşümul karikatürler yanında; içeriye, bizzat bize dönük karikatürlerde de evrensellik korunuyordu. Bu tür karikatürlerde başlıca konuları, gelin-kaynana ilişkileri, yazlığa çıkan nadir sayıdaki talihlilere misafirliğe gelen düşüncesiz eş-dost konusu, beledi hizmetlerdeki aksaklıklar, memurların geçim sıkıntıları, müdür-sekreter ilişkileri ve galiba bir de bol bol azınlıktaki vatandaşlarımıza (özellikel Musevi vatandaşlarımıza yönelik) tatlı takılmalar teşkil ediyordu.

Hepimizin herkesin, hatta sanıyorum bizzat sataşılan Musevi vatandaşlarımızın bile güldüğümüz, zaman zaman da düşündüğümüz konulardı bunar. Karikatürde evrensel olma, evrenselliği koruma şuuru tam yol devredeydi o zamanlar. Ve işte bilfarz Cemal Nadir, o ünlü “Devletler Hukuku” karikatürünü böyle bir şuurun ürünü olarak meydana getirebiliyordu. 1950’lerde Türkiye’nin kapılarının ve pencerelerinin – demokrasi icabı- birdenbire ve ardına kadar dış güçlere, dış iştahalara açılmasına kadar devam edebildi bu Altın Çağ… Türk Aydın(!)ının iç politika olduğu kadar, kendisine yönelik dış kaynaklı doktrinlere karşı da tavır koymasını gerektiren bir ortam belirmişti birden. Ama ne ile? Hangi politika bilgisi ile? Hangi politika tecrübesiyle? Vazgeçtik politika bilgisinden, tecrübesinden, hangi milli, manevi ahlakî sağduyu ile? Açılan kapı ve pencerelerimizden birbirlerini çiğneyerek içeriye dalan kurtların acelesi vardı. İçerideki Aydınlar namıza arzı endam etmekte olan bizim Tombul Kuzucuklar ise hanidi davul zurna ile karşılıyorlardı onları. Basınımız, “aydınlarımız” dediğimiz kesimin bir şubesi; karikatürümüz de basınımız dediğimiz kesimin bir dalı olduğuna göre, durum karikatüristlerimiz nezdinde de farklı olmadı. Politize olmak; lokalleşmek, evrensellikten uzaklaşmak, hele genç nesil karikatüristi için evrenselliği iç yaşamamak anlamına geliyordu. Maalesef en güçlü çizerlerimiz bu dönemde ele kaptırdık gitti. Onlar hâlâ, gerçek birer çizgi ustası, ama daha doğarken sakal bırakılmış birer çizgi ustası olarak, malum gazetelerin malum tandanslarının sadık ve samimi hizmetkârları oldular.

YARDIM: Son yıllarda, basınımızda çok hızlı bir “seviyesiz magazinleşme”yi gözlüyoruz. Öyle ki, kadın vücudu gazetelerimizin vazgeçilez demirbaş unsuruna dönüştü? Ağırbaşlı, hatta muhafazakâr gazeteler bile bu modanın karşısında gevşedi. Bu durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?

SİNAN: Basının her gün biraz daha magazinciliğe yönelip müstehcenleşmesi bir yandan asıl işi olan habercilik, yorumculuk ve fikirciliği becerememiş olmasından, bir yandan da gayrı ahlâkiye ve gayrı meşruya olan tıynet yatkınlığındandır. Bu durumu manen, ahlâken ve hatta fikren bomboş bırakılmış son birkaç kuşağın kültürel konumunun tabii sonucudur. Genelde son birkaç kuşağın Aydın(!)ında hep aynı belirtileri görüyoruz. Okul, ibadethane ve aile üçlüsünün uyumlu ve bilinçli gözetim ve yönetiminden uzak kalmış bir neslin göstereceği normal semptomlardır bunlar. Kızı gönlüne bırakırsan ya davulcuya varır ya da zurnacıya varır da, koskoca nesilleri kendi hallerine bırakırsanız başka bir şey mi olur? Sadece materyalle beslenen son kuşaklarımız elbette “Beslenme bozukluğu” belirtileri gösterecekti. Bilerek veya bilmeyerek insanımız ölümlerden ölüm beğenmek mecburiyetinde bırakıldı. Ya ruhunu kurtarmak için materyalist ders kitaplarıyla yürütülmekte olan materyalist eğitimden uzak duracak, müsbet ve sosyal bilimcilerden bî-haber büyüyecek veya bu bilimleri elde etmenin faturasını inançsız, ahlâksız, maneviyatsız, bayraksız, milliyetsiz, 12 Eylül öncesi gençliğinin larvalarını oluşturuculukla ödeyecekti. Tehliknin kısa bir süre önce farkına varılmış ve büyük birtelaşla İmam Hatip Okullarının kurulmaları yanı sıra, mevcut normal okulları da Din Derslerine yer vermeğe de başlanmıştı. Ama hâlâ her şey ne kadar yetersizdi ve üstelik ne kadar geç, ne kadar geçti artık.

Aslında özetin özeti şu birkaç satır, önce son birkaç nesil aydınımızın ruh ve madde dengesi bakımından genel görünümünü hep beraber hatırlamak sonra da işte bu yapıdaki aydınını bir cüzü olan basınımızdan beklentilerimizde hayalperest olmamız içindir. Özetlersek: Bırakın gönlüne bırakılmış olmayı, bir de üstelik sanki kasten kötü eğitilmiş bir nesil aydın(!)ından ve onun basınından sonunda döne dolaşa magazinleşme ve müstehcenleşmeden başka ne bekleyebilirdiniz ki?

(Doğuş, sayı: 18, 5-11 Ağustos 1985)”

Dostları, Vehip Sinan için buluşacak

2010-04-29T12:58:00.001-07:00

'Sevimli çizgilerin sevecen babası' Vehip Sinan, vefatından on gün sonra dostları ve sevenleri tarafından yâd ediliyor. Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği (ESKADER) tarafından düzenlenen toplantı, 'Bâbıâli Sohbetleri' çerçevesinde, Timaş Kitapkahve'de, yarın 18.00'de başlayacak. Mehmet Nuri Yardım'ın idare edeceği 'Vehip Sinan Toplantısı'na Mehmet Şevket Eygi, Gürbüz Azak, Yavuz Bahadıroğlu, Yurdagün Göker, Hasan Aycın, Can Alpgüvenç, Sefa Saygılı, Nevzat Bayhan, İbrahim Özdabak, Dağıstan Çetinkaya, Haluk İmamoğlu, Safa Mürsel, Veli Sırım, Demirhan Kadıoğlu ve Muammer Erkul gibi Sinan'ın birlikte çalıştığı mesai arkadaşları, yazarlar, gazeteciler, karikatüristler, yakın dostları ve sevenleri katılacak. ESKADER'in 2009 Yılı "Çizgi" dalındaki büyük ödülünü almaya hak kazanan Vehip Sinan'a ödülü 24 Nisan Cumartesi günü takdim edilecekti. Törenden altı gün önce Hakk'a yürüyen "Topuz" ve "Mıstık"ın çizeri adına ödül, yakın dostlarından Dr. Cahit Öney'e teslim edildi. KÜLTÜR SANAT ZAMAN

Murat Yılmaz'ın çizgisi ile Vehip Sinan

2010-04-29T12:39:00.000-07:00